Menntamál

						MENNTAMÁL                                                                                    105

DR. Z. PICHA:

Eðli sálarorkunnar

TILGANGUR HENNAR OG ÞÝÐING.

Þýðandi: Matthías Jónasson.

Höfundur greinarinnar er tékkneskur fióttamaður, dr. juris Zdenék

Picha. Hann undi illa einræði í ættlandi sínu. Þegar nazistarnir þýzku

hernámu Tékkóslóvakíu, lagði hann niður starf sitt og neitaði að

vinna með þeim. Þegar kommúnistar komust þar til valda eftir styrj-

öldina og tóku að beita valdi sínu í alvöru, kaus dr. Picha heldur að

yfirgefa land sitt en að búa við stjórn þeirra. Hann fann griðastað

hér á'landi og er búsettur í Reykjavík.

Dr. Picha er óvenju fjölfróður maður. Auk lögfræðinnar hefur hann

lagt stund á náttúruvísindi, einkum lífræna efnafræði og eðlisfræði.

Síðastliðinn hálfan annan áratug hefur hann þó eingöngu fengizt við

sálvísindi. Það vandamál, sem hann glímir einkum við, er uppspretta

og eðli sálarorkunnar, ein meginráðgáta sálarfræðinnar að fornu og

nýju. Dr. Picha hefur sett fram mjög frumlega kenningu til lausnar

þessu vandamáli. Það er allstórt rit, sem kemur út á þessu ári hjá

hinu fræga útgáfufyrirtæki Hans Huber í Bern. Auk þess hefur dr.

Picha ritað greinar í ýmis sérfræðitímarit, þar sem hann fjallar um

einstaka þætti þessa máls.

Síðan Ágúst H. Bjarnason leið — en einnig hann glímdi við ráð-

gátu sálarorkunnar — kynnast íslendingar eingöngu hagnýtri sálar-

fræði. Það mætti því vera lesendum Menntamála kærkomin tilbreytni

að fylgjast einu sinni með vinnubrögðum manns, sem leitast ótrauður

við að leysa eitt flóknasta vandamál nútíma sálarfræði.

Þýðandi biður afsökunar á því, að honum hefur ekki tekizt að

snara samanþjappaðri þýzku höfundar á lipra íslenzku.

Þýð.

Vér lifum á tímum hraðrar þróunar, jafnvel gjörbylting-

ar í náttúruvísindum, einkum á sviði kjarnorkuvísinda

og lífrænnar efnafræði. Tæknin hefur hagnýtt niðurstöður

þessara vísinda í sína þágu og gert uppgötvanir, sem oss

óraði ekki fyrir, en eru ýmist nytsamar eða geigvænar.