Menntamál

						112                                                                                    MENNTAMÁL

þeirra eru minnissporin endursköpunarmögn og sálgerð-

in (Struktur) heild varanlegra sálrænna hæfileika.

Sálgreining Freuds hefur einnig glímt við vandamálið,

að skýra orku sálarinnar, og bent á margar mikilvægar

staðreyndir. En fræðilega skýringu þeirra hefur hún leitt

hjá sér að því leyti, að hún beitir fjölmörgum hugtökum,

sem ekki hafa orðið sönnuð í raun (sbr. K. S. Lashley).

Ekki verður sagt að allar kenningar atferðissálarfræð-

innar standi fast gegn þeirri tvíhyggju, sem vér höldum

fram. I atferðissálarfræði S. R. Griffiths (Principles of

Systematic Psychology, 1943), koma fram fjölmórg hug-

tök, sem auðvelt væri að skýrgreina á máli sálarorkukenn-

ingarinnar. Skilningurinn (the gnomic mind) grípur yfir

skynjanir, hugmyndir, hugsanir, skoðanir, ályktanir, eins

og líka yfir skilningsatferli og skilningsstarfið sjálft.

„Hugsunin velur á milli, bæði um atferði og efni, eftir

því sem við á, en í efnisheimi á slíkt val sér ekki stað.

Sjálfsvitundin skipar hinum skiljandi hug sérstaka stöðu

í lífsheildinni" (bls. 398). Sálarorkukenningin er ekki al-

gerlega ósamrýmanleg þessu sjónarmiði, en hún dregur

sig þó á engan hátt tilbaka í grófa efnishyggju.