Menntamál

						MENNTAMÁL                                                                                    129

bót á hinum margbreytilegu vandkvæðum með einstak-

lingskennslu. Að jafnaði reynist það bezt að láta þjálfun

sjónar og heyrnar fylgjast að. Þetta er t. d. hægt að gera

með því að nota laus stafaspjöld. Kennarinn nefnir þá

orð, og barnið finnur spjaldið (heyrn, sjón). Kennarinn

bendir á slíkt spjald, og barnið les það, sem á því stendur

(sjón, heyrn). Þegar börn eru látin vinna sjálfstætt, eins og

t. d. við raðspil), er rétt að um svo mörg spjöld sé að

velja, að einhver gangi af, svo að barnið verði sjálft að

taka ákvörðun einnig um síðasta reitinn.

Þær kröfur verður að gera til allra slíkra hjálpartækja,

að þau séu í senn fræðandi og skemmtileg. Enn verður að

leggja áherzlu á, að þessi einstaklingslegu sérverkefni

eru aukakennsla.

Þjálfun við að lesa orð-

Þegar hjálpa skal treglæsu barni, er skylt að byrja á

því, sem þekkt er og einfalt frá bæjardyrum barnsins

skoðað: hljóðinu, bókstafnum og þeim fáu orðum, sem

það ræður við. Með þessum hætti er unnið bæði greinandi

og tengjandi (anaiytiskt og syntetiskt), þar sem leitað er

að hljóðum einstakra orða og þau nefnd (bókstafirnir).

Og eftir þessa greiningu er leiðin gengin aftur á bak til

tengingarinnar. Dæmi: sólin skín. Fyrst er leitað sérhljóða

í fyrra orðinu og depill settur undir þá. 1 orði þessu eru

tveir sérhljóðar og því einnig tvær samstöfur. Þar sem l

er eini samhljóðinn milli tveggja sérhljóða fylgir hann síð-

ara sérhljóðanum. Fyrsta samstafan er því stafirnir s—ó,

og eru þeir aðgreindir með mjög fínu lóðréttu striki frá síð-

ari samstöfunni 1—i—n, og nú getur barnið byrjað að

stafa, hljóðgera, seinni samstöfuna, og síðan eru sam-

stöfurnar tengdar saman (sólin). Á sama hátt er farið

með næstu orð. Svo má ganga úr skugga um það með teikn-

ingu í stílabók barnsins, hvort það hefur skilið merkingu

setningarinnar. Mestu máli skiptir, að barnið geti lesið