Menntamál

						MENNTAMÁL                                                                                    137

úr álögum. Við knýjum ef til vill árangurslaust dyra

í dag, en gerum það þá aftur á morgun eða hinn dag-

inn, því að það verða oft umskipti í mannssálinni með

undarlega skjótum hætti. Við skulum því vita, að

„hinn rétti tími" er ekki til öðruvísi en sem sköpun

þeirra, er þarfnast hans. „Hins rétta tíma" til að upp-

fylla það lögmál mannlegra samskipta, er byggist á

því að gefa og þiggja — þiggja og gefa — verður því ekki

beðið; hann kemur ekki til okkar, því að hann blundar í

okkur sjálfum, og því lengur sem við bíðum, þeim mun

fastar sefur hann. — Skáldið spurði aldrei um „hinn

rétta tíma" til að yrkja ljóð sitt, það orti það og „hinn

rétti tími" varð. Þannig þáði það ljóð sitt og þannig hélt

ljóðið áfram að vera gjöf öllum þeim, er lásu það. Með

þessu móti hefur skáldskapurinn verið þátttakandi í lífi

mannsins gegnum aldirnar, opnað einstaklingnum leið til

annarra einstaklinga. Hann hefur gert þeim ljóst, að

lífið er ekki bara eins og þeir lifa því, heldur allaveg-

ana öðruvísi. Skáldskapurinn er ekki ljóðrænn tilbún-

ingur, ekki skáldlegur feluleikur, heldur maðurinn sjálfur

á öllum stundum lífs hans. Hann er síendurnýjuð tjáning

lífs og breytileika, sem á sér uppsprettu í brjóstum allra

manna, einnig þeirra, er meta hann einskis. Hann svíkur

aldrei sjálfan sig, og er manninum aldrei óviðkomandi,

því að þá er hann um leið óviðkomandi sjálfum sér og ekki

lengur skáldskapur, heldur eitt af því, sem stelur sér nafni,

til að villa um hið raunverulega eðli sitt. Af því að hann

er af manninum og vegna mannsins, höfum við þörf fyrir

hann og þess vegna er honum auðið að lifa með okkur,

í sögu okkar, sem gerist í okkur og því sem við leysum úr

læðingi með lífi okkar. Og þegar við lítum til meðbræðra

okkar og skynjum óttann, vonleysið, einmanaleikann, og

finnum, að í allri þessari dýrð geimskota og stórkostlegra

tækniafreka er maðurinn orðinn gestur í sínu eigin lífi ¦—

þar sem hver blekkingin leysir aðra af hólmi eins og röð