Menntamál

						142                                                                                    MENNTAMÁL

Ég ætla nú að bera niður á nokkrum stöðum í þeirri

bók1):

„Klukkan var ellefu, þegar ég tók inn meskalín. Hálfri annarri

klukkustund seinna sat ég í vinnustofu minni og virti fyrir mér með

óskiptri athygli lítinn glervasa. í honum voru aðeins þrjú blóm .. . ."

„Blómunum var komið fyrir með mjög óreglulegum hætti og

orkuðu sem ögrun við almennt litskyn. Eg hafði þegar við morgun-

verðinn veitt athygli hinu lifandi, ákafa ósamræmi þeirra. En það

skipti ekki lengur neinu máli. Það var ekki lengur ólöglegt, litskrækt

blómknippi, sem ég starði á. Það sem ég sá, var hið sama og Adam

hafði séð á morgni sköpunar sinnar, — sjálft hið nakta undur veru-

leikans, fætt frá augnabliki til augnabliks.

„Gezt þér að blómknippinu?" spurði einhver mig. „Mcr hvorki

gezt að því eða ekki. Það aðeins er."

lstigheil, var það ekki orðið, sem meistara Eckhart var svo tamt

að nota, en það svaraði til verundar hinnar platónsku heimspeki.

Það virðist aðeins svo, sem Platon hafi framið þau miklu mistök, já,

næstum fáránlegu, að hann skildi hið verandi frá hinu verðandi og

taldi veruleikann sjálfan jafngilda hinni stærðfræðilegu frummynd

sérhvers hlutar. Honum auðnaðist víst aldrei, vesalings manninum,

að sjá blómvönd lýsa með sínu eigin innra ljósi og næstum skjálfa

af þunga síns eigin megins ..."

„1 þeim var hægt að greina í gegnum einhverja auðsæja þver-

stæðu, sem þó verður ekki með orðum tjáð, hina guðdómlegu upp-

sprettu allra hiuta."

„Ég leit á bækurnar, en það varðaði mig ekki, hvar þær voru. Ég

hafði ekki áhuga á stað þeirra í rúminu. Það, sem ég sá og fyrst og

fremst hafði áhrif á mig, var að allt virtist geisla af lifandi ljósi og

þessi geisladýrð var augljósari á sumum þeirra en öðrum. í þessu

sambandi skipti staðarákvörðun og þrívídd ekki lengur máli. Ekki

svo að skilja, að ég væri hættur að skynja rúmið. Eg gat staðið á

fætur og ég gat gengið um i herberginu með fullkomlega eðlilegum

hætti, án þess að rekast á húsgögnin. Sem sagt: Rúmið var þar,

en það hafði misst drottnandi þýðingu sína. Hugur minn, til-

finningar og sál voru ekki lengur upptekin við að mæla og vega,

heldur af því að drekka í sig veruleika og gildi. Samhliða þessu skeyt-

ingarleysi gagnvart rúminu hirti ég enn minna um tímann. — „Það

1) A.  Huxley:  Erkjennelsens porter, J. W. Cappelens forl. Oslo

1955 bls. 12-H.