MENNTAMÁL 143 lítur út fyrir, að nóg sé af lionum," var allt, sem ég gat sagt, er ég var spurður að, hvernig ég skynjaði tímann".1) Sumir munu uppgötva (þ. e. undir áhrifum meskalíns. Aths. liöf.) óþekktan heim undurfagurra vitrana. Öðrum mun veitast innsýn 1 þá dýrð, það óendanlega gildi og fyllingu þess tilgangs, sem er fólgin í hinni hreinu verund, í hinu sjálfsagða, ógrunaða og al- gjörlega nýja og nýfædda atviki, sem maður hefur ekki neina hugmynd um fyrir fram. Á lokastigi upplausnar sjálfsverunnar finnst óljós vissa" fyrir því, að allt sé í öllu, og allt sé við öll, hvert og eitt. Og ég ætla, að þetta sé hið lengsta, sem takmarkaður mannshugur kemst í þekkingu á öllu, sem á sér stað, alls staðar í alheiminum"."2) Það sem ég reyni að sýna fram á er, að reynsla sú, sem fæst vic? notkun meskalíns, er hið sama og kaþólskir guðfræðingar kalla hina óverðskulduðu náð, ekki endilega náð, sem veitir endanlega frelsun, heldur náð, sem kemur að mikilvægum notum og gagni, og við eigum að taka með þakklæti, ef hún fellur okkur á skaut. Að vera hafin upp úr djúpum hjólsporum hversdagslífsins, þegar um er að ræða þekkinguna, að öðlast sýn í ytri veröld, að öðlast sýn í innri veröld, sem er öðruvísi en hin venjulega og ekki einkennist af spendýrinu i okkur og er ekki álagabundin og fjötruð með lífs- baráttunni, veröld, sem ekki auðkennist af skynsemi okkar og er fjötruð orðum og hugtökum, táknum og formum, heldur veröld, sem einkennist af alheimssálinni, eingöngu og skilyrðislaust slíkt yrði ómetanleg reynsla fyrir hvaða manneskju, sem væri og þó einkum fyrir hina intellektuellu".3) Ég verð að láta þetta nægja úr bók Huxley's, en í henni kemur greinilega fram, að hann álítur þessa reynslu sálu- hjálparatriði fyrir manninn. Huxley telur það framtíðar- verkefni vísindanna að framleiða eitthvert það lyf, er geri mönnum mögulegt að öðlast þessa reynslu, þeim sjálfum að skaðlausu. Meskalín virðist að vísu skaðlaust, að því að vitað er, en lítið er kunnugt um afleiðingar af lang- varandi notkun þess. En hvernig svo sem því er farið, hvort við í framtíðinni munum almennt öðlast getu til'. 1) Sama bók, bls. 16-17. 2) Sama bók, bls. 22-23. 3) Sama bók, bls. 71.