Menntamál

						146                                                                                    MENNTAMÁL

2.  „í hvernig hugarástand ég kemst við lestur ljóða, fer eftir því,

hvers eðlis ljóðin eru. Það er ekki sama, hvort í fjóðinu felst náttúru-

lýsing, ádeila, skop, lýsing á einhverju stórkostlegu eins og t. d. haf-

inu, ástartjáning o. s. frv." . . . „Sérstaklega hafa áhrif á mig Ijóð, sem

annað hvort eru náttúrulýsingar eða ástarljóð. Þá finnst mér eins og

ég heyri niðinn í fossinum og söng fuglanna og maður verður eitthvað

svo angurvær og rólegur, eins og maður sé kominn langt burt frá ys

og þys hversdagsleikans. Það hefur svipuð áhrif á mig og þegar ég

hlusta á fagra tónlist. Það fara um mig heitir straumar."

3.  „Erfitt á ég með að skrifa nokkra afgerandi lýsingu á tilfinning-

um mínum við lestur góðra ljóða. Mín ytri vitund hefur aldrei leitazt

við að finna orð yfir þá strauma, heita og kalda, sem hríslast um sál-

ina; ég hef lesið ljóðin og látið tilhnningarnar ráða vali þeirra til

ýtarlegri lesturs." — „Það sem ég met mest er hljómur og hreimur

ljóðanna; orðgnótt eða hástemmdar lýsingar verka ekki gagntakandi

á mig, ef hitt vantar. Það er hið tónræna í ljóðunum, sem grípur

mig, enda hef ég meira yndi af ljóðalestri, en lestri óbundins máls."

4.  „Ég hef mikla ánægju af ljóðalestri bæði rímuðum ljóðum og

órimuðum. Ljóð geta orkað á mig h'kast tónlist, þess konar Ijóð þarf

ég alls ekki að skilja í éiginlegri merkingu, ég fremur finn þau en

skil. Svo hef ég gaman af hvers kyns öðrum ljóðum, sem tala jafnt

tif skilnings sem tilfinninga. Og baráttufjóð met ég h'ka, ef þau eru

gagnorð og snörp. Ég held t. d. að boðskapur geti náð betur til fólks

i bundnu máli en óbundnu, m. a. vegna þess, að hið bundna mál er

oft hnitmiðaðra. Náttúrulýsingar í ljóðum tala aftur á móti lítið til

mín." — „Eg held, að sá maður, sem er fær um að njóta ljóðlistar eins

og raunar allra annarra lista, eigi auðugra líf en hinn, sem leggur lítið

upp úr sh'ku."

Afstaða til nútímaljóða („atómljóða").

Þau eru síður lesin, en afstaða til þeirra virðist í flest-

um tilf ellum of stækislaus. — Dæmi:

1. „Nútímaljóð eða atómljóð. Þeim vil ég skipta i tvo flokka, þ. e.

í fyrsta lagi ómerkileg, innantóm ljóð, sem eru ekki ort af innblæstri,

heldur af löngun höfundar til þess að láta á sér bera.

í öðru lagi eru falleg ljóð, full af speki, sem eru ort af skilningi

og innlifun höfundar í viðfangsefni sitt. í nútímaljóði gefst skáldi

gott tækifæri til þess að tjá hug sinn, og örugglega verður margt slíkt

ljóð til vegna gleði eða harms höfundar eða vegna skilnings hans á

annarra gleði og harmi. Er við finnum til ýmissa djúpra geðshræringa,

hvort sem þær eru sprottnar af góðu eða  illu tilefni, fáum við oft