Menntamál

						190                                                                                    MENNTAMÁL

Þótt kennslukveri þessu væru ekki sköpuð mikil örlög, átti þögn-

in þó ekki að verða því að aldurtila. Gamall kennari og alþíngis-

frambjóðandi brá skjótt við og tók að skrifa um það framhalds-

greinar í eitt dagblaðanna. Margir höfðu gaman af þeirri eldhússdags-

ræðu hans, og var undirritaður einn þeirra. Annar dómur var tví-

prentaður, fyrst í tímariti, en síðan í dagblaði, til þess að sem fæst-

ir færu á mis við þann boðskap, sem þar var fluttur.

I Menntamálum (jan.—apríl 1961) birtist enn einn dómur, og er

hann eftir Ingólf Pálmason kennara. Ritdómari þessi notar ekki

stóryrði og fer hægt af stað. Samt verður þess varla dulizt, að dóm-

ur hans er ekki samúðar eðlis, og einstök atriði hans eru næsta ísmeygi-

leg. Ég færi þó ekki að koma athugasemdum á framfæri, ef mér

fyndist ekki sums staðar um beinar rangfærslur að ræða, sem ekki

verður komizt hjá að leiðrétta.

Það fyrsta, sem ég hnaut um i grein Ingólfs Pálmasonar, eru

þessi orð: „Annar megintilgangur bókarinnar er sá, að vera kennur-

um að liði við bókmenntalestur með nemendum." — Ekki er neinu

líkara en ritdómarinn sé þarna farinn að segja frá draumum sínum.

Eða er hugur hans allt í einu horfinn að einhverri annari, ósaminni

bók? Ég man ekki til, að það hafi neins staðar komið fram, að þetta

ætti að vera handbók fyrir kennara fremur en aðrar námsbækur,

enda skortir hana flest það, sem krafizt er af slíkum ritum.

„Það verða að teljast kyndug vinnubrögð," segir Ingólfur Pálma-

son, „að láta frá sér fara bókmenntasögu tveggja alda án þess að

nokkurra heimildarrita sé getið eða nokkur tilraun gerð að benda

mönnum á víðtækari fræðslu um efnið. Er það vonandi eins dæmi í

veraldarsögunni." — Svona hótfyndni er fáséð á síðum Menntamála,

sem betur fer. Sannleikurinn er sá, að slík upptalning er vart al-

gengari í kennslubókum í þessari grein en öðrum greinum. Þess

háttar heimildaskrár eru meira að segja heldur fátíðar í almennum

bókmenntasöguritum nema helzt þeim, sem ætlaðar eru til Iestrar

við æðri menntastofnanir. Mér verður hugsað til þeirrar hálfrar

tylftar bókmenntasögurita, sem ég blaða oftast í. Sum eru eftir heims-

kunna höfunda, tvö þeirra eru ætluð til kennslu. Aðeins einu þeirra

fylgir skrá yfir heimildarrit af því tagi, sem Ingólfur Pálmason virð-

ist eiga við.

Ritdómarinn ber fram þá ósk, að prófessor í bókmenntum við

Háskóla íslands sjái um útgáfu bókmenntasögu. Það get ég auð-

vitað tekið undir. Prófessor Steingrímur J. Þorsteinsson, sem gegnt

hefur því embætti um margra ára skeið, er sá, sem manna bezt

gæti leyst það verk af hendi. Nafn hans eitt væri vissulega trygging