Menntamál

						202                                                                                    MENNTAMAL

H. J. GJESSING:

Lestrarörðugleikar barna.

Það er alkunna, að mörg vel gefin börn eiga við slíka

lestrar- og réttritunarörðugleika að etja, að mikill mun-

ur er á almennu gáfnafari þeirra og hæfni til lestrar og

réttritunar. Tveir enskir læknar urðu fyrstir til að lýsa

þessu vandamáli í nokkrum ritgerðum í British Medical

Journal. Skömmu fyrir aldamótin síðustu sögðu þeir frá

vel greindum einstaklingum með heilbrigð skilningarvit.

Ekki fundust heldur hjá þeim sjúkleg auðkenni, nema

væri það lítil hæfni til lestrar. Fyrirbæri þetta kölluðu

þeir orðblindu. Heiti þetta hefur síðan verið notað í lækn-

isfræðinni um svipaðar truflanir. Áður en lengra er hald-

ið, þykir mér rétt að minna á það, að upp hefur komið

nokkur ágreiningur milli lækna og uppeldisfræðinga um

þessi vandamál, sem taka yfir jaðarsvið læknis-, sálar- og

uppeldisfræðinnar. Allir þessir aðilar eru á einu máli um,

að hér sé á alvarlegu vandamáli að taka, en þeim semur

miður um fræðilegt heiti á fyrirbærinu eða skýringu

á því.

I læknisfræðinni er sjúkdómurinn orðblinda gjarnan

skilgreindur á þá leið, að hann sé síðþroski eða truflun á

þeim svæðum heilans, sem lestur er einkum undir kom-

inn. Þess kyns skilgreining veitir okkur harla litla fræðslu

um fyrirbærið eða skilning á því. Litið er á þennan

síðþroska sem hinn sérhæfða (specifica) þátt í veilunni,

en hins vegar koma fram ýmsir aðrir þættir, er leiða veil-

una í ljós  (utlösende faktorer), og geta þeir verið með