Menntamál

						204                                                                                    MENNTAMÁL

fræðingar dregið þennan læknisfræðilega skilning á orð-

blindu í efa.

Uppeldisfræðingar og sálarfræðingar hafa yfirleitt aðra

skoðun á þessu vandamáli. Kennarar og uppeldisfræðing-

ar, sem kost hafa átt á að fylgjast með börnum í starfi

og kynnast öllum stigum lestrar- og réttritunarörðugleiká

þeirra, svo sem þeir birtast að kalla má í samfelldri línu,

stig af stigi, eiga örðugt með að skilja rökin fyrir skipt-

ingu læknisfræðinnar á þessum örðugleikum í tvo flokka.

Þeir draga í efa, að orðblindan geti talizt sjúkdómur, en

þeir líta á hana sem afbrigði innan eðlilegrar dreifingar

lestrarörðugleikanna. Uppeldis- og sálarfræðingar gera

ráð fyrir miklu f jölþættari orsakatengslum en læknarnir,

einnig þegar um er að ræða hina svo nefndu upprunalegu

lestrarörðugleika. Þeir leggja mjög mikla áherzlu á um-

hverfisáhrifin, og amerískir sérfræðingar leggja næstum

einhliða áherzlu á þau, t. d. óheppilegt umhverfi með hlið-

sjón af málþroska, almennu uppeldi og kennslu. Lækna-

vísindin leggja mun meiri áherzlu á líkamlegar orsakir,

og á því sviði hefur gagnrýni á kenningum þeirra verið

skörpust. Uppeldis- og sálarvísindin benda á það, að hug-

takið orðblinda hvíli á tilgátum einum, því að læknavís-

indin hafi ekki fram að þessu getað bent á neins konar

vefrænar veilur né heldur skilgreint eða bent á ákveðna

starfræna veiklun. Þá er enn fremur bent á það, að sjúk-

dómsgreiningin orðblinda hafi ekki haft nein frjóvgandi

áhrif á kennslu eða læknislega meðferð. Þannig er litið á

orðblinduhugtakið sem hálfgerða ruslakistu án hagnýts

eða fræðilegs gildis.

Fram að þessu hef ég leitazt við að kynna skoðanir

annarra manna, en hér eftir mun ég gera grein fyrir mín-

um eigin viðhorfum. Ég hygg, að skoðanamunur lækna og

sálarfræðinga geti haft frjóvgandi áhrif á rannsóknar-

starfið. Hann veldur því, að vandamálið er afmarkað

skýrar og hvetur menn til þess að leita sífellt nýrrar þekk-