Menntamál

						MENNTAMÁL                                                                                   205

ingar. Læknavísindin geta án efa veitt okkur dýpri skiln-

ing á einstökum þáttum lestrarins. I sjúklegu ástandi heil-

ans verða ferlarnir oft einfaldari og veitir það læknun-

um oft tækifæri til þess að gera mikilvægar athuganir. Á

hinh bóginn veit ég ekki dæmi þess að hagnýt sjúkdóms-

greiníng eða skipuleg fræðsla og meðferð hafi frjóvgazt

af tilgátunum um orðblinduna. Hvatvísleg fullyrðing um

orðblindu getur að mínum dómi orðið til tjóns, og mun ég

rökstyðja það síðar.

Ég er sjálfur kennari, 'og sú greining, sem ég beiti, er

ekki einhliða. Hún er nánast blendingur af hinum læknis-

fræðilegu og uppeldis- og sálfræðilegu sjónarmiðum. Meta

verður alla viðbragðshætti barnsins, og gefa verður gaum

jöfnum höndum að umhverfisáhrifum sem ásköpuðum

þáttum.

Hér á eftir mun ég f jalla nokkuð um helztu gerðir treg-

læsis meðal barna. Þau fræðilegu heiti, sem ég nota, eru

fyrst og fremst valin með hliðsjón af hagnýtri kennslu

og væntanlegri meðferð. Flokkun er ævinlega nokkuð

handahófskennd, og þar eru flóknir hlutir gerðir einfald-

ir, en hún er handhæg og nauðsynleg, ef gera skal grein

fyrir flóknu viðfangsefni á fáum mínútum. Ég mun byrja

á því að athuga lítilsháttar þá örðugleika, sem ég hef

flokkað undir heyrnar- og hreyfitreglæsi. Þessi lestregða

auðkennist meðal annars af eftirfarandi: Örðugleikanna

gætir næstum ávallt bæði í lestri og stafsetningu. Þeir

koma mjög oft fram við að læra að þekkja stafina. Barn-

ið greinir ekki milli hljóðlíkra stafa, eins og t. d. b-d-p

(hér verður að hugfesta, að átt er við bókstafina eins og

þeir eru bornir fram í svo kallaðri hljóðaðferð). Svo er

hér dæmi um aðra stafi, sem valda örðugleikum af hljóð-

fræðilegu tagi, tveir og tveir saman: d-t, g-k, v-f, n-m,

y-i. Við öll þessi hljóð er þörf á hljóðnæmu eyra til þess

að greina á milli þeirra, einkum ef þau eru æfð eftir hljóð-

aðferð.