MENNTAMÁL 211 sjónrænt treglæsi (audio-visuel dyslexi). Meðal barna í þessum flokki rekumst við á auðkenni svipuð og í heyrn- ar og hreyfi-treglæsinu, sem og í sjónrænu treglæsi. Því hefur verið haldið fram, að þetta blendingsafbrigði sé al- gengast, og hreinar myndir af heyrnar- og hreyf itreglæsi og sjónrænu treglæsi séu mjög fátíðar. Þetta tel ég ekki vera rétt, en ég hef haft tækifæri til að fylgjast með börnum í sérkennslu, um lengri eða skemmri tíma, sem virtust haldin heyrnar- og hreyfitreglæsi. Það kemur nefni- lega mjög oft í Ijós, að sjónrænu skekkjurnar hverfa sjálfkrafa eftir að hljóðfræðilegum þætti lestrarins hefur verið komið í gott horf. Hínar sjónrænu skekkjur eru þá aðeins merki um takmarkaða lestrareynslu. Hljóðrétt staf- setning er eðlileg, þangað til barnið hefur séð eitthvert ákveðið orð nógu oft. Þannig hefur það komið í ljós, að ástæðan fyrir mistökum barns var tengd túlkun heyrnar- áhrifanna, enda þótt fleira virtist koma til við fyrstu sýn. Þegar skera skal úr í þessu efni, án þess að hafa fylgzt með barninu í sérkennslu, má oft átta sig nokkuð af sjúk- dómsögunni. Þá mun ég fara nokkrum orðum um þann flokk lestrar- og stafsetningarörðugleika, er ég leyfi mér að kalla geð- rænt treglæsi til aðgreiningar frá framanskráðum flokk- um, þar sem örðugleikarnir eru fyrst og fremst bundnir við túlkun og skynjun. Fjölmörg treglæs börn eru tauga- veikluð. Ástæður taugaveiklunarinnar geta verið fjöl- margar. Það er einsætt, að geðræn vandamál geta verið bein afleiðing af þeim örðugleikum, sem treglæst barn mætir í náminu. En hins vegar geta líka lestrarörðugleik- arnir stafað af geðrænum vandamálum, og eru þeir þá merki um önnur vandkvæði, sem byrja verður á að kippa í lag. Slík afbrigði kalla ég geðrænt treglæsi. Þetta af- brigði getur minnt mjög á sjónræna treglæsið. Barnið er spennt og æst við lesturinn, og oft verður það stefnuvillt, en stafsetningin virðist sjaldan truflast að verulegu ráði.
Beinir tenglar