Menntamál

						212                                                                                    MENNTAMAL

Oft er auðvelt að benda á auðkenni taugaveiklunar, en

það krefst yfirleitt allmikillar sálfræðilegrar þekkingar og

reynslu að skera úr því, hvort hin geðrænu vandamál eru

orsök eða afleiðing lestrarörðugleikanna. En mikilvægt

er að greina þessi atriði rétt í tæka tíð, ef meðferðin á

að vera viðhlítandi.

Þá vil ég enn minnast á flokk, sem ég kalla uppeldislegt

treglæsi. Auðkenni þessa treglæsis eru oft mjög sundur-

leit, bæði skekkjurnar og ferill þeirra. Þetta kemur oft

fyrir hjá börnum, sem hafa ekki náð fullum skólaþroska

við byrjun námsins, og fylgir því oft almennt áhugaleysi.

Barnið hefur t. d. oft ekki náð nægilegum verkþroska, og

komum við hér að mjög mikilvægu atriði. Skipuleg lestr-

arkennsla er aðeins veitt í fyrsta og ef til vill öðrum bekk

barnaskólanna, síðar er yfirleitt aðeins um að ræða lestr-

aræfingar. Flest börn hafa líka náð valdi á undirstöðu-

atriðum lestrarins í fyrsta eða öðrum bekk, en sá hópur,

sem ekki var orðinn skólaþroska á þessum tíma, lendir

síðar í sérstökum örðugleikum, ef heimili og skóli leggjast

ekki á eitt við að leysa vandann. Þá getur uppeldislegt

treglæsi komið fram, þegar starfshættir skóla og heimilis

eru mjög ólíkir. Af þessum sökum er nauðsynlegt, að skól-

inn láti heimilin fylgjast með starfsháttum sínum, og

fer skilningur á því yfirleitt vaxandi.

Ef tími hefði verið til, myndi ég hafa talið fram fleiri

afbrigði af lestrarörðugleikum, sem eðlilegt er að flokka

saman. Ég mun þó ekki gera það, heldur víkja að sér-

stöku vandamáli, og á ég þá við börn, sem alast upp við

mismunandi málfar á heimili og í byggðahverfi. Glöggt

dæmi um þetta eru börn, sem flutt hafa stað úr stað og þá

sérstaklega börn flóttamanna, þar sem foreldrar báðir

tala framandi tungu. Hið blandaða mál, sem börn þessi

kynnast, veldur þráfaldlega lestrar- og stafsetningarörð-

ugleikum.

Hér að framan hef ég aðeins  drepið  á nokkur þau