Menntamál

						MENNTAMÁL                                                                                   213

vandamál og viðfangsefni, sem við okkur blasa í kennslu

treglæsra barna. Ég sagði drepið á, því að ekki er kostur

að gera þessu efni full skil nema í átta til tíu sinnum

lengra máli. Ég hef leitazt við að benda á meginauðkenni

þeirrar sjúkdómsgreiningar, sem fyrst og fremst miðast

við hagnýtar þarfir og kosti í kennslu og uppeldi. Jafn-

framt þessu hef ég leitazt við að benda á sæmilega rök-

studda greiningu á örðugleikunum andstæða orðblindu-

kenningunni.

Ég hef áður vikið að því, að orðblindukenningin get-

ur verið mjög óheppileg, og mun ég nú að lokum nefna

dæmi því til skýringar. Við skulum hugsa okkur barn með

geðræna lestrarörðugleika, vandinn er sem sagt fyrst og

fremst tilfinningalegs eðlis, en ekki lestæknilegur. Gerum

til dæmis ráð fyrir, að örðugleikarnir séu í umhverfi

barnsins. Nú má vera, að barnið sé ofverndað, en hitt ger-

ist einnig, að það sé beitt hrottaskap og ofþjökun. Andleg

orka barnsins tærist þá upp í innri árekstrum, oft dulvit-

uðum. Af þessu getur svo leitt örðugleika barnsins á því

að einbeita sér að starfi, og það tefur enn fyrir lestrinum.

Segjum nú, að einhver maður, sem foreldrarnir taka mark

á, hafi fellt þann úrskurð, að barnið væri orðblint, þá get-

ur reynzt mjög örðugt að ráða bót á hinu raunverulega

vandamáli, nefnilega hinu uppeldislega umhverfi barns-

ins, Foreldrarnir vilja nefnilega vera lausir við sletti-

rekuskap í þeím efnum og hafa svarið á takteinum: „Barn-

ið er orðblint, og það kemur meðferð okkar hreint ekkert

við." Við skulum hugsa okkur annað dæmi. Barnið er hald-

ið heyrnar- og hreyfitreglæsi, og rökstuddur grunur er

um, að heyrn þess sé ekki í fullu lagi. Þá munu stöku for-

eldrar leggjast gegn því, að farið sé með barnið til háls-,

nef- og eyrnalæknis blátt áfram af því, að barnið sé orð-

blint. Og þriðja dæmið. Ef maður kemst að raun um það

við athugun á hæfileikum barnsins, að þeir séu af skorn-

um skammti, enda þótt það hafi verið talið orðblint, og