Menntamál

						MENNTAMÁL                                                                           257

margt betur en áður, eftir að þeir hafa heyrt efnið með

öðrum orðum sagt og aðalatriðin dregin fram. Síðan er

skynsamlegt að rökræða efnið. Þátttakendur spyrja síð-

an spurninga um þau atriði, er óljós voru og torskilin,

og skýrist efnið enn við það.

Skólaæskunni er sérstök þörf á að temja sér virkt lexíu-

nám. Oft má þjálfa sig við það í móðurmálsnáminu. Nem-

endurnir fá þá stutta kafla til lestrar, og að lestri lokn-

um eru þeim fengnar prentaðar spurningar, og skulu þeir

svara þeim skriflega með eigin orðum eða strika undir

gefin kjörsvör. Spurningar þessar geta átt við megin-

viðfangsefni kaflans, ákveðin atriði í honum, hagnýtar

ályktanir einhverrar rökleiðslu o. s. frv. Æfingar af þessu

tagi koma ekki að greiðu gagni, nema kostur sé á sérstök-

um lestrarbókum eða heftum, sem gerðar eru og ætlað-

ar til hljóðlestrar. Hitt er venjulegri háttur, að nemend-

urnir lesi kafla og geri síðan grein fyrir meginefni hans

munnlega. Einnig er þarft að þjálfa þá við að strika

undir og liða efnið skynsamlega sundur. Slíku ætti kenn-

arinn að stjórna hverju sinni.

Að skipuleggja námsefnið.

Svo sem fyrr hefur verið að vikið, er allt nám, jafnvel

hið vélrænasta og óvirkasta, fólgið í svörun við skipu-

legri skynjun ytri áreita. Þegar við skynjum og túlkum

umhverfið, veljum við úr, leggjum áherzlu á einstök at-

riði og skipum þeim saman í heildir. Þess var og fyrr

getið, að virkt nám væri fólgið í þeirri skipulagningu á

efninu, sem er forsenda fyrir góðum árangri. Hér á eftir

verður rætt um nokkur þeirra meginatriða, er hver og

einn getur sjálfur beitt til að skipuleggja námsefnið skyn-

samlega.

Fyrst er að reyna að skilja efnið og greina milli að-

alatriða og aukaatriða. Aukaatriðin eru skoðuð í tengsl-

um við heildina.  Skilningurinn er einkar mikilvægur í

17