MENNTAMÁL 261 líta yfir blaðsíðuna, og á eftir reynir hann að gera stutta skilmerkilega grein fyrir efninu. Fyrirlestrar hafa lengi tíðkazt í kennslu í æðri skólum, þótt nú sé um aðferðina deilt. Árangurinn verður því betri sem fyrirlesara tekst að gera áheyrendur virkari. Áheyrendur skyldu eiga kost á að taka fram í fyrir fyr- irlesaranum og skjóta inn spurningum. Fyrirlesarinn get- ur t. d. talað í nokkra stund, síðan má rökræða um sinn o. s. frv. Aðferðin og framkvæmdin ræðst af efni og áheyr- endum. Fyrstu fyrirlestrar nýrrar námsgreinar í háskóla flytja sjaldan margar staðreyndir fram yfir það, er kennslubækurnar geyma, en uppeldislegt gildi þeirra er undir því komið, að þeir veiti yfirsýn, nauðsynlegar skýringar og bendi á staðreyndir, sem ekki eru auðfengn- ar á prenti. 1 háskólum eru oft fluttir flokkar erinda. Er að sjálfsögðu mikilvægt að sækja erindin reglulega. Þar eð fyrirlesarinn miðar oft við ákveðna námsbók eða jafn- vel fleiri námsbækur, er skynsamlegast fyrir nemendur að lesa viðeigandi rit. Slíkt eykur mjög nytsemi erind- anna. Gott er að þjálfa áheyrnarlist sína með því að skrifa niður minnisatriði úr fyrirlestrunum. Ekki mega þau þó verða svo umfangsmikil, að áheyrandinn týni efn- isþræðinum eða missi af því, sem feitt er á stykkinu hjá fyrirlesaranum. Skynsamlegt er að rita hjá sér helztu punkta eina, svo að meginsjónarmið vinnist. Stundum getur verið rétt að rita í samanþjöppuðu formi helztu rökleiðslur, t. d. skýringar á flóknum viðfangsefnum. Síð- an geta menn farið yfir minnisblöðin í næði eftir erind- in. Slíkt ber að gera við fyrstu hentugleika! Margt rifj- ast þá upp, svo að myndin verður sæmilega heilleg, og minnisblöðin nýtast betur við próflestur. Sjálfstraustið skiptir miklu máli í námi sem og í öllu starfi, er á þolrifin reynir. Af þeim sökum veltur meira á samfélagslegri aðlögun námsmanna en flestra annarra manna. Skortur á innra jafnvægi, kjarkleysi við að fær-
Beinir tenglar