Menntamál

						MENNTAMÁL                                                                           215

anda. Alltaf er jafn nauðsynlegt að hafa hið gamla spak-

mæli að leiðarsteini. Líf kynslóðanna er sífelldum breyt-

ingum undirorpið, svo að það, sem að gagni kom í gær,

er orðið hismi eitt á morgun.  Því þarf skólinn ætíð að

hlusta eftir slagæð þjóðlífsins og leitast við að stilla starf

sitt í samræmi. Þessa kröfu, — kröfuna um aðlögunarhæfni

skólans að samfélaginu — höfum við oft heyrt, því að hún

er eitt af slagorðum nútíma manna. Vissulega er hún rétt-

mæt og nauðsynleg. En hinu má heldur ekki gleyma, að

önnur krafa er einnig fram borin á hendur skólanum, og

er sú ekki síður réttmæt og nauðsynleg. Það er krafan um,

að skólinn gæti þjóðlegra erfða og haldi vörð um menn-

ingarlegt samhengi hins gamla og hins nýja. Skólinn á því

bæði að vera róttækur og íhaldssamur og er honum hér

ærinn vandi á herðar lagður, því að ætlazt er til að farið

sé bil beggja. Leggi hann megináherzlu á nútíðina og að-

lögun að henni, er honum brugðið um ræktarleysi við gaml-

ar geymdir og talið, að hann stuðli að upplausn og rót-

leysi. Ef hann aftur á móti bítur sig fastan í fortíð, fær

hann fljótt að heyra tóninn um gagnsleysi sitt og íhalds-

semi. Þessa sígildu togstreitu þekkja allir skólamenn mæta

vel. Hér á landi er hún einmitt mjög í sviðsljósinu, því

að við stöndum öðrum fæti í þjóðlegri fortíð og hinum í

alþjóðlegri nútíð og hikum enn við að stíga það skref, sem

markar stefnuna. Þessi skóla-kreppa herðist enn við það,

að verksvið skólans stækkar óðfluga.  í fyrstunni var það

þröngt og náði  einungis  til  undirstöðuleikni  í  fáeinum

greinum: lestri, skrift, reikningi. Skólinn átti því auðveld-

an leik á borði, meðan hann hrærðist í útjaðri samfélags-

lífsins. En nú er sú tíð liðin. Námsgreinum hefur fjölgað

jafnt og þétt og lengra er sótt í hverri einni. Verkefni, sem

ekki geta beinlínis talizt til fræðslu, hafa bætzt við, svo sem

handavinna, sund, leikfimi o. fl. o. fl. Hinum svonefndu

þjálfunargreinum í ýmsum verklegum efnum hefur fjölgað

til muna á síðustu árum. Loks er svo ótalið þriðja verkefn-