Menntamál

						234                                                                                    MENNTAMÁL

sé varla alvarlegur ágreiningur, að skólum okkar sé slíkrar

stefnu vant.

Ekki mun ég orðlengja um orsakir þessa stefnuleysis.

Tvennt vildi ég þó aðeins nefna: Ekki fer hjá því, að mikil

áherzla á málfræðinám í skólum hér hefur að nokkru staðið

í vegi fyrir æskilegri þróun lifandi málsiðkana, en til þeirra

telst m. a. ritgerðasmíð; skortur handbóka og hentugra

kennslubóka hefur og mjög staðið markvísu starfi á þessu

sviði fyrir þrifum. Hvort þetta eru veigameiri orsakir en

aðrar almennari, sem ég hirði ekki að rekja, skal ósagt látið.

Um það hef ég þegar nokkuð rætt, að helzta hlutverk

kennarans í upphafi hinnar eiginlegu ritþjálfunar ætti að

vera að þroska fundvísi nemenda á hugmyndir. Jafnframt

skyldi hann með spurningum sínum og athugasemdum

stefna að því að glæða skilning nemenda á fjórum megin-

reglum, sem liggja til grundvallar góðri málsnotkun, jafnt

í ræðu sem riti. Leggja reglur þessar einkum áherzlu á

nauðsyn skýrleiks í framsetningu, einlæga tjáningu, hóf-

semd í fullyrðingum og vara við ofnotkun tízkuorða og

útslitinna orðtækja.

Ég tel, að farsælt sé þegar í upphafi gagnfræðanáms að

treysta enn frekar þennan grundvöll með því að setja

nemendum þá þegar almennar, en ákveðnar meginreglur,

sem skuli vera undirstaða allrar ritsmíðar á gagnfræðastigi.

Ávinningur af slíkum reglum er ótvíræður, þar sem þær

eru í senn mikilsverð leiðbeining fyrir nemendur og hag-

kvæmur gagnrýnimælikvarði fyrir kennarann. Eftirfarandi

sjö reglur telur David Holbrook að henti bezt sem grund-

völlur góðrar ritsamningar. Ég fæ ekki betur séð en að þær

henti íslenzkum nemendum engu síður en enskum. Reglur

þessar eru:

1.  Skrifaðu ljóst.

2.  Skrifaðu af sannfæringu.

3.   Forðastu þarflaus orð og ónytjumælgi.