MENNTAMÁL 247 áðan var gert um frásögn. Þó er nauðsynlegt að virða þar sem endranær regluna um þrískiptingu ritsmíðar í upphaf, meginmál og niðurlag. Upphaf lýsingar ætti að miða að því að skapa breiða mynd af viðfangsefninu með stuttum málsgreinum og ein- földum orðum, þar sem það er bezta leiðin til að gefa les- andanum nægilega almenna hugmynd um efnið. í þessari almennu mynd kemur fram þungamiðja eða meginhug- mynd lýsingarinnar. Hugsum okkur að nemandi eigi að lýsa heimsókn í Þjóðminjasafnið. Hann byrjar þá á því að ákveða meginhugmynd ritgerðarinnar og kemst t. d. að þeirri niðurstöðu, að hún skuli vera „margbreytni sýningar- gripanna". Þá segir hann frá inngöngu sinni í safnið og hvernig margbreytni sýningargripanna gerir hann í fyrstu ráðvilltan, unz hann ákveður að skoða aðeins nokkurn hluta safnsins að þessu sinni, en hann þeim mun betur. I meginmáli ritgerðarinnar er grundvallarhugmynd henn- ar styrkt með sérstökum lýsingum einstakra atriða. I dæm- inu sem minnzt var á, gæti nemandi skýrt frá þeirri ákvörð- un sinni, að skoða einungis þá sali Þjóðminjasafns sem geyma ýmsar greinar alþýðulistar: tréskurð, silfursmíði, vefnað, útsaum. Hann lýsir þessum sölum, Vefjarstofu og Amtmannsstofu, almennri niðurröðun sýningargripa, því andrúmslofti, sem hann skynjar, að þeim fylgir. Hann lýsir einstökum gripum, sem vekja sérstaka athygli hans. í meg- inmáli má neyta stílbragða í hófi til að lífga meir lýsing- una; samanburð og andstæður má þar nefna til; hann gæti t- d. bent á andstæðuna milli hinna listrænu handíða fyrri alda og fjöldaframleiðslu nútímans. I niðnrlagi er aftur lögð áherzla á meginhugmynd rit- gerðarinnar og þá helzt þannig, að varpað sé á hana ein- hverju nýju ljósi. Oft fer vel á því, að niðurlag lýsingar íalli saman við umskipti í náttúrunni: ský dregur fyrir sólu, storm rekur á, regnhryðja ríður yfir. Dagsetur kemur ]ýs- mgarhöfundi ósjaldan að gagni. í áðurnefndu dæmi gæti
Beinir tenglar