Menntamál

						250                                                                                    MENNTAMÁL

eða „Stjórnmálafélög æskufólks" valda óhjákvæmilega geð-

sveiflum hjá mörgum nemanda. Honum verður í mun að

koma fram skoðunum sínum; hann grípur til geðlægra

orða; hann tekur upp í sig, fullyrðir drjúgum. Byrjendum

er því að gagni að geta stuðzt við eitthvert það form eða

snið, er veiti þeim nægilegt aðhald, krefst aga. Þess ber þó

gæta, að slíkt form er aðeins til stuðnings, eins konar stafur

eða hækja, sem gagnleg er gönguóvönum, en gönguvanir

þarfnast síður eða ekki.

Það form hugleiðingar, sem ég tel æskilegt að fylgt sé

eftir föngum í gagnfræðaskólum, má greina í fimm aðskilj-

anlega þætti. Er þá fyrst að nefna inngang. Hann skyldi

vera stuttur og gagnorður og gefa til kynna efni ritgerðar-

innar. Oft má koma með tilvitnun, spurningu eða jafnvel

upphrópun til þess að vekja þegar áhuga lesandans. Hugs-

um okkur, að ritgerðarefni sé Gönguferðir. Inngang þeirr-

ar ritgerðar mætti hefja með spurningu: Hvers vegna iðka

menn gönguferðir? ívitnun mætti þá fylgja: „Gefið mér

heiðbláan himin yfir höfuð og græna jörð undir fætur,

bugðóttan veg og þriggja tíma göngu fyrir mat — og þá

get ég farið að hugsa!" — er haft eftir skáldi. Þá gæti komið

athugasemd: Ekki fara þó allir í gönguferðir til þess að

geta betur hugsað á eftir. Má þá spyrja: Hvaða ástæður

aðrar er að finna?

Inngangur sem þessi hefur tvenns konar tilgang: Hann

kynnir efnið og vekur áhuga lesandans á framhaldinu.

Spurningar eru vel fallnar til hins síðarnefnda, og er því

oft hentugt að ljúka inngangi hugleiðingar með spurn-

ingu.

Annan hluta hugleiðingar mætti nefna hið fyrra viðhorf.

Hér setur ritgerðarhöfundur fram skýrum orðum sérstakt

viðhorf til viðfangsefnisins. Annar hluti ritgerðarinnar um

Gönguferðir gæti t. d. hafizt á því að ræða nánar það við-

horf, sem fram kom í tilvitnun í orð skálds í inngangi, að

gönguferðir  séu  einkum  gagnlegar  til  að  örva  hugann.