252 MENNTAMÁL unum sínum. í niðurlagi þessa hluta ætti ritgerðarhöfund- ur að minnast á eigin reynslu í þessu sambandi. Fimmti og síðasti hluti hugleiðingar er svo niðurlagið, sem er almenn ályktun eða niðurstaða þess, sem sagt hefur verið, o£t með óvæntu ívafi. Gönguferðarritgerðinni mætti ljúka til að mynda með því að geta þess að sumt fólk, sem kýs sér félaga á gönguferðum hafi einnig nautn af að hugsa. Heimspekisinnar og rökhyggjumenn séu erfiðir samfylgdar- menn öðrum en eigin sálufélögum, því að þeir komi í veg fyrir það með kröfuhörðum viðræðum að maður fái frið til að njóta náttúrunnar á göngunni. Svo að líklega sé bezt að fara að dæmi skáldsins og ganga einn. Ég vil vekja athygli á því að sú tegund hugleiðingar, sem ég hef gert hér að umtalsefni, er í rauninni eins konar rök- ræða. Formið krefst þess að tvö sjónarmið, tvenns konar við- horf, komi þar fram gagnvart viðfangsefninu. Höfundur ber saman þessi viðhorf, reynir að kryfja þau til mergjar og síðan að sannfæra væntanlegan lesanda um meira rétt- mæti annars þeirra. Ég tel að uppeldis- og þroskagildi slíkra ritgerða verði vart ofmetið. Rökræðuformið krefst þess, að nemendur líti á viðfangsefnin frá ólíkum sjónarmiðum. Þótt annað sjón- armiðið sé hans eigið, verður hann að láta hitt njóta sann- mælis. Þeir nemendur, sem vanizt hafa þessari aðferð, ættu síður að verða einstrengingshætti að bráð; hún kennir þeim í senn umburðarlyndi og rökfestu, og hvers er meiri þörf á okkar tíð? Ég hef nú rætt að nokkru í síðari hluta þessarar greinar, í hverju ég tel að ritþjálfun nemenda á gagnfræðastigi eigi að vera fólgin. Þótt ég hafi reynt að fjalla sérstaklega um hvern þátt þeirrar ritþjálfunar er þó mála sannast, að þætt- ir þeir eru samundnir hver öðrum jafnframt því að vera einstakir og sjálfstæðir. Samning efnisgreina, útdrátta og endursagna skyldi iðkuð að meira eða minna leyti í öllum bekkjum gagnfræðastigs, eftir því sem þurfa þykir og ástæð-
Beinir tenglar