Menntamál

						260                                                                           MENNTAMÁL

sem svarar til fjögurra aldursára. í einum og sama bekk

hefur kennarinn börn á meðal vitaldri 5 ára og 9 ára barna.

Þegar upp á unglingastigið kemur, er mismunurinn þó

orðinn tvöfalt meiri. Hér á kennarinn í normalbekk (und-

anskildir eru vanvitar og börn á hjálparbekkjarstigi) að

meðhöndla nemendur, sem sumpart eru á 11—12 ára vit-

aldri og sumpart á 18—19 ára vitaldri. Að sjálfsögðu eru

flestir nemendanna í nánd við meðaltalið, en dreifingin

samsvarar alls átta árum. Keimlíkar tölur koma í ljós á

öðrum sviðum: lestri, reikningi o. s. frv.

Vandinn er geysimikill — og það er ekki nóg að láta

kennarann hafa bekk og segja: „Gerðu nú eins vel og þú

getur!" Skólayfirvöldin verða að koma kennaranum til að-

stoðar með námsaðgreiningu í einu eða öðru formi. Spurn-

ingin er: hvers konar form er heppilegast?

í venjulegum uppeldisfræðilegum hugsanagangi hefur

hugtakið námsaðgreining tvær ólíkar merkingar — allt eftir

því hvernig námsaðgreiningin á sér stað. 1) Skipulagsleg

námsaðgreining (organisatorisk differensiering) felur í sér

stjórnunarlegar aðgerðir eins og niðurröðun nemendanna

í mismunandi bekki og deildir (linjer). 2) Uppeldisleg

námsaðgreining (pedagogisk differensiering), einnig nefnd

sérgreining (individualisering) eða einstaklingsbundin

kennsla (individuell undervisning), er fólgin í aðgerðum

innan bekkjarins, fyrst og fremst því, að kennarinn not-

færir sér einstaklingsbundin vinnubrögð og hópvinnu í

kennslu sinni. Hvor tveggja námsaðgreiningarformin geta

byggzt á ólíkum grundvelli: eftir hæfileikum, áhugamálum,

starfsvali, sérstökum vandkvæðum o. s. frv.

I.

í umræðunum um lengingu grunnskólans hefur hin

skipulagslega námsaðgreining hingað til verið á oddinum.

Skipting í deildir og kjörfrelsi um námsskrá hafa verið

þeir kostir, sem mesta athygli hafa vakið, og markmiðið