Menntamál

						MENNTAMÁL                                                                                    263

lagslegri námsaðgreiningu, aðallega á röðun eftir greindar-

þroska í a, b, c, d-bekki eða í „verknáms-" og „bóknáms-

deildir", sýna, að skiptingin verður ekki aðeins vitsmuna-

leg, heldur einnig félagsleg. Bæði í Englandi og Svíþjóð

Hggja fyrir niðurstöður rannsókna, sem sýna að bekkirnir

fyrir greindarfarslega eða bóklega getuminni nemendurna

eru orðnir að dilkum, sem börn verkalýðsstéttanna eru

dregin í. Og ekki nóg með það, heldur kemur á daginn,

að hin upphaflega aðgreining — hvort sem hún fer fram

snemma eða seint — hefur örlagaríkar afleiðingar fyrir

áframhaldandi skólagöngu. Hún verður „self-fulfilling pro-

phecy" — spádómur, sem rætist af sjálfu sér: Þeir, sem settir

eru í getuminni bekkina, verða, og það er afleiðing af stað-

setningunni, stöðugt lakari í skólanum — og lakari en þeir

hefðu orðið í öðrum bekk, t. d. greindarfarslega blönduð-

um bekk. Þetta er í orsakasambandi við marga hluti: ié-

legri kennara, drottnandi svipmót bekkjarins, sem einkenn-

ist af getulitlum og áhugalitlum nemendum, stimpilinn frá

umhverfinu fyrir að vera „heimskur" o. s. frv.

Tore Lindbekk rannsakari, sem kannar sérstaklega sam-

bandið milli þjóðfélagsaflanna og skólakerfisins, dregur á

þessa lund saman niðurstöður rannsókna sinna á áhrifum

þess að skipta nemendunum í deildir (linjedeling): „Af

þessu er unnt að draga þá ályktun, að skipting í deildir

hefur almennt haft neikvæð áhrif á þá, sem Jakast hafa að-

íagazt skólanum og kvöðum hans. Hið sama hefur almennt

gildi um börn frá menntunarsnauðu umhverfi......Vegna

þess arna hlýtur maður að vera vantrúaður á aðgreininguna

í unglingaskólanum." (Minervas kvartalskrift 2/1965).

Skipulagslega námsaðgreiningin hefur auk þess aðra hlið:

Þrátt fyrir fullyrðingar um hið gagnstæða, hefur hún til-

hneigingu til að verða endanleg. Bæði í Englandi og í

Svíþjóð kemur það á daginn, að flutningur úr einni deild

í aðra er m,jög lítíll — og miklu minni en kennarar og

skólayfirvöld hafa á tilfinningunni.  Þær upplýsingar, sem