26 Njála og Skógverjar. [Skírnir segir, að Glúmur spurði Hallgerði, hvað heita skyldi dóttir þeirra: Hana skal kalla eptir föðurmóður minni, ok skal heita Þórgerðr, því at hon var komin frá Sigurði Fáfnis- bana í föðurætt sína at langfeðgatölu." (Eg fer eftir texta Finns Jónssonar; Kh.-útgáfan virðist ekki geta verið rétt á þessum stað.) Hallgerður gerir sig annars seka í lítils- háttar ýkjum, ef orðið langfeðgar er haft um karllegg, eins og vant er, því að það er gegnum tvo kvenliðu, að ætt Þorsteins rauðs verður rakin til Sigurðar Fáfnisbana. Það má spyrja, hvort söguritarinn hafi af ráðnum hug látið Hallgerði í gleði hennar snúa ættartölu sinni til betri vegar, og er hann vís til þess. Loks þegar þeir Flosi og Bjarni Brodd-Helgason eru að ginna Eyjólf Bölverks- son til að verja brennumálin (138. kap.), er þessi ætt- göfgi enn höfð á oddi; Bjarni mælti: Þú hefir marga þá hluti, er engi er þér meiri maðr hér á þinginu þat fyrst, at þú ert ættaðr svá vel sem allir þeir menn, er komn- ir eru frá Ragnari loðbrók ..." og heldur síðan áfram fagurgalanum. Eyjólfur finnur falsið, en við harðskeytta áskorun og mikla fégjöf gekk hann þó í málið og varð það hans bani. Þessi dæmi sýna vel, hve höfundurinn kunni að slá á strengi ættrækninnar, þegar honum líkaði. í greininni um Brand ábóta komst Tryggvi Þórhalls- son svo að orði um Njálu: Flosa er þannig borin sagan í Njálu, að mjög er sennilegt, að einhver Svínfellingur hafi stýrt pennanum." Til vonar og vara mætti ef til vill segja: Svínfellingur eða maður, sem er bundinn við þá einhverjum sterkum böndum, og get ég þá alveg skrifað undir þetta. Ég vil að vísu taka það fram, að ég efast ekki um, að söguskáldinu hefir þótt merkilegt viðfangsefni að lýsa manni, sem vann stórglæp af skyldurækni. En hvers vegna skyldi aðeins ein tilfinning hafa bærzt í brjósti skáldsins og hafa haft áhrif á höndina, þegar hann var að lýsa Flosa? Hann væri þá einsdæmi, ef ekki hefði vaknað þúsund veðrabrigði í lund hans á meðan. En mér virðist í þessari mannlýsingu koma fram svo mikil gætni og nær- færni, svo mikil viðleitni að gera hlut Flosa, sem brenndi