Skírnir

						Skírnir]                           Goðorð forn og ný.                                      G3

þá er á miðpalli sitja að skýra það, hvað hver þeirra vill

lög um það mál. Síðan skal hver goði segja hvað lögin

mun kalla og með hvorum hverfa að því máli, og skal afl

ráða; en ef þeir eru jafnmargir lögréttumenn hvorir-

tveggja, er sitt kalla lög hvorir vera, þá skulu þeir hafa sitt

mál, er lögsögumaður er í liði með". — „Nú er nokkur

lögréttumaður svo sjúkur eða sár að sá má eigi úti vera,

þá skulu þeir hvorirtveggja sækja orð hans til búðar og

segja hvað ídeilir með þeim, en hann skal — kveða á þat,

með hvorum hann vill hverfa. En ef þá er lögréttumaður

nokkur ómáli eða óviti eða andaður, er þessa máls þarf, og

skal sá maður i stað hans, er dómnefnu átti, upp að taka, ef

hans væri þá við mist".11

Um það verður eigi deilt, að orðin lögréttumaður og

goði eru hér alstaðar notuð í einni og sömu merkingu og

eiga við alla þá 48 menn, sem lögum samkvæmt áttu sæti

á miðpalli lögréttu. Er því með öllu óvéfengjanlegt, að lög-

gjafinn hefir litið svo á, að uppbótarmennirnir 9 væru

goðar. Mikilvægast í þessu sambandi er þó síðasta laga-

akvæðið, sem sýnir svart á hvítu, að uppbótarmönnunum

var skylt að hafa varamenn, er annast skyldu dómnefnu

i forföllum þeirra. Þetta ákvæði tekur af allan efa um

það, hverjir það voru, sem í fimmtardómslögum eru kallað-

lr: „Goðar þeir, er hin nýju goðorð hafa". Svo sem skýrt

segir í Þingskapaþætti önnuðust handhafar hinna 36

fornu og fullu goðorða einir nefnu í f jórðungsdóma. Dóm-

nefna sú, sem að uppbótarmennirnir og hinir 3 nýju goð-

ar Norðlendinga áttu að hafa á hendi, hlýtur því að vera

fimmtardómsnefna. Það eru þeir, sem „nefna eina tylftina

1 dóminn" — sinn manninn hver.

Þannig hafa handhafar allra hinna nýju goðorða

notið nákvæmlega sama réttar til hlutdeildar í allsherjar-

stjórn. Hitt má kannske deila um, hvort uppbótargoðarn-

lr hafi setið í lögréttu fyrir hin fornu goðorð þeirra sam-

þingsgoða, sem völdu þá til setu á miðpalli hennar, eða

tyrir hin nýju goðorð. Skilgreining laganna á þessu atriði

er næsta óljós og er það að vonum; en hlutdeild uppbótar-