Dæmdur maður. Eftir Jakob Thorarensen. Naumast verður ofsögum af því sagt, hve tímarnir breytast óðfluga. Eitt til marks um það er meðal annars þetta, hve hátt menn bera höfuðið, flestir hverjir, nú á tímum, þótt þeim hafi orðið á að bráka lögin eða hnotið eitthvað á vegi heiðarleikans. Yfirleitt væsir nú ekki um slíka menm, enda almenningsálitið í þessum efnum ofur- lítið mildara en áður gerðist. Hún er ekki liðin í neinn ægilegan tíðarfjarska, nítjánda öldin, .og borin saman við sumar eldri syst- ur sínar, mátti hún að mörgu leyti væn heita og vel viti borin. En stundum, þegar okkur verður nú til hennar bugsað, þá fær okkur samt ekki dulizt, að hún gat verið smáskrítin í sér á margan hátt. Fólkið seiglaðist í lífsbaráttunni, óhætt var um það, °S það kippti sér oftast lítið upp við harkatök stórviðr- anna né aflabrestinn eða eldiviðarleysið. En undir þessu svellþykka brekáni fábreytninnar, sem breitt var kyrfilega yfir þjóðlífið, þá gátu heil héruð stundum orðið sem höggdofa, gátu nær að segja hrokkið í kuðung, ef sitthvað bar við öðru nýrra. Veturnir voru tíðast nokkuð harðir í horn að taka, eins og kunnugt er. Og oft hreppti norðanpósturinn veð- ur stór og þungar færðir um miðsvetrarleytið. En áfram brauzt hann þó dag eftir dag og viku eftir viku, með þetta tíu til tólf koffortahesta. Höfuðviðfangsefni hans var það, að rogast áfram með andlegt fóður landsmanna. Að- alerindið var með öðrum orðum þetta, að nálgast Þjóðólf