Skírnir

						Skírnir]                        Um örnefnarannsóknir.                                 183

inn þá fallið brott. Með þessum hætti munu beinar nafn-

giftir hafa myndazt. Auðvitað er ekki unnt að hugsa sér

ákveðna stund, sem svona nöfn hafi myndazt á, né held-

ur hefir verið um neina eiginlega nafngjöf að ræða. —

Lítum aftur á móti á fjallsnafn eins og Kofri, sem þýðir

eiginlega skinnhetta. Auðsætt er af eðli þessa nafns, að

það hefir orðið til á ákveðinni stundu, við ákveðið tæki-

færi, þótt liðið hafi ef til vill nokkur tími, unz það festist

við fjallið. Þannig hafa óbein nöfn jafnan orðið til. En

beinar nafngiftir hafa einnig stundum orðið til á

ákveðinni stundu og við ákveðið tækifæri. Til dæmis má

nefna Imbuhól í Landsveit; hlaut hann nafn sitt af því,

að þangað fylgdi stúlka ein vinkonu sinni, er komið hafði

í heimsókn til hennar.

Ef litið er á hinar ýmsu ástæður fyrir tilurð nafna

°g vitnisburð nafnanna um það, hvað hafi einkum vakið

athygli fólks og hvernig litið hafi verið á það, eru eink-

nni hinar óbeinu nafngiftir (samanburðarnöfn) athyglis-

verðar og lærdómsríkar.

Gildi örnefna fyrir þjóðfræðina. — Hugtökin. kyn-

stofn (Rasse) og mál — eða þjóð og mál — þurfa eigi að

vera hliðstæð eða samsvarandi, þannig að þau tákni að-

ems tvær hliðar eins og hins sama. Kynflokkar blandast,

-^n þess að tungurnar breytist — svo að nokkru nemi að

ftnnnsta kosti —. Þannig hafa t. d. Norður-Þjóðverjar

"landazt Slöfum án þess að skipta um tungu, og Lappar,

sem eru óskyldir Finnum, hafa tekið upp finn-úgrískt mál.

Ef víst væri, að engin veruleg kynflokkabreyting

^efði átt sér stað frá öndverðu á mið- og suðurhluta Skand-

^navíuskagans, mætti gera ráð fyrir, að hinir elztu Norð-

Urlandabúar hefði talað tungu, er Norðurlandamálin nýju

Yæri komin frá. En um það er engin vissa. Þrátt fyrir

vnisan ágreining eru fremstu mannfræðingar og forn-

^mjafræðingar sammála um, að sums staðar á Skand-

lnavíuskaganum, að minnsta kosti, hafist við þegar á

vngri steinöld fleiri en einn kynflokkur. Einkum í suður-

°£ vesturhéruðum skagans og í Danmörku verður vart