Skírnir

						194                             Um örnefnarannsóknir.                      [Skírnir-

að minna á örnefni eins og Sængurkonusteinn í Vest-

mannaeyjum, því örnefni fylgir sú sögn, að í ringulreið

þeirri, er varð, er Algiermenn gengu á land í Vestmanna-

eyjum og rændu, hafi kona alið barn hjá steini þessum.

Á nokkrum stöðum á landi voru eru vatnsból nefnd Gvend-

arbrunnar, t. d. í grennd við Reykjavík og í Aðaldal. Þeim

fylgir sú sögn, að Guðmundur Arason hafi vígt þá. Úr

sögu hans vita menn, að hann vígði vatnsból, þar sem

hann fór um. Mun því erfitt að mæla á móti því, að hann

hafi einmitt vígt þau vatnsból, sem við hann eru kennd.

Atvik þau eða atburðir, sem varðveitast með örnefn-

unum, eru að vísu oft smávægilegir, en þó oft ekki ómerk-

ari en annar fróðleikur, sem hlýða þykir að halda til haga.

íslenzk örnefni og náttúrurannsóknirnar. — Gildi ís-

lenzkra örnefna fyrir náttúrurannsóknir landsins myndi

ef til vill reynast að sumu leyti minna en t. d. sænskra ör-

nefna fyrir náttúrurannsóknir Svíþjóðar, því að dýralíf'

er hér heldur fáskrúðugt og hefir tekið litlum breyting-

um. En að sumu leyti aftur á móti gæti íslenzk örnefni

reynzt jafnmikils verð og jafnvel meira verð en sænsk

örnefni, því að Island hefir tekið miklum og margs konar

yfirborðsbreytingum síðan á landnámsöld, og eru örnefn-

in ein stundum til vitnis um þær. — Af mörgum örnefn-

um má t. d. ráða, að skógargróður hefir verið, þar sem nú

eru hraun og sandar. í Landsveit eru víðlend hraunsvæði,

sem nefnast Skógar; þar er og eyðijörð, sem nefnist Mörk,-

án þess að þar sé framar neinar skógarleifar að finna.

Inn frá Gamla-Klofa í Landsveit er sandur, sem nefnist

Klofavöllur, nafnið ber með sér, að þar hefir fyrr á tím-

um verið grasvöllur. Mýrlent, grösugt svæði meðfram veg-

inum um Landsveit heitir Botnasandur, kenndur við bæ-

inn Lækjarbotna. Ber nafnið með sér, að þar hefir ein-

hvern tíma verið sandur, enda er hálfuppgróið hraun ekki

langt frá, og bendir það í sömu átt og örnefnið. ¦— Eins

og þegar er sagt, verður minna ráðið af örnefnunum um

breytingar á dýralífi í landinu, því að það er að mestu

Ieyti hið sama og um landnámstíð. Hins vegar má ráða