Skírnir

						204                                          Ritfregnir.                                   [Skírnir

bornir saman frá þessu sjónarmiði, virðast þeir of líkir til þess, að

annar þeirra geti verið þannig til kominn. Víða eru langar setning-

ar eins, nálega orði til orðs, og sömu innskot og athugasemdir ná-

kvæmlega á sama stað. Það verður því víst að sætta sig við þá

skoðun, að ritari annarshvors handritsins (eða frumrits þess) víki

á mjög óvenjulegan hátt frá sameiginlegu frumriti beggja. En

mjög virðist ósennilegt, að bæði handritin hafi fjarlægzt frumrit-

ið, líklegra, að annað þeirra varðveiti texta þess réttan í öllu veru-

legu. Því verður að telja það mjög vafasama aðferð, þegar útgef-

andi segir, að „þar sem K og M eru í mótsögn um nöfn eða írá-

sögn, verður venjulega að meta það í hverju einstöku atriði, hvor

textinn sé réttari". Textinn í K er styttri og gagnorðari og að því

leyti fornlegri. En því er ekki að leyna, að viða eru sýnilegar af-

bakanir í þeim texta, þar sem M er réttari: Á bls. 295 mikla tillögu

(K) mislestur fyrir minnka tillög (M), bls. 296 kaupir hann í skipi

(K) vafalaust réttara en kaupir hann sér skreið (K), bls. 298 at

hann hafi eigi átt minna fé en þrír þeir, er auSgastir váru (M)

virðist betri texti en eigi minna fé en þær kirkjur, er auðgastar

váru hér á landi (K). Ennfremur bls. 305 Þórarinn Langdælagoði

(M) réttara en Laxdælagoði (K) og ættfærslan, sem þar er, bls.

306 umboð (K) afbökun úr upp bú (M), 40 (bls. 309) og 13 (bls.

351) í M er sennilegri tala en 60 og 30 á sömu stöðum í K. Á bls.

312: er eigi margra brögð (M) er betra en mikit er orðit bragðit

(K), sömuleiðis á bls. 311 hætt við orði (M) og helzt við orði (K)

og á bls. 334 geisan (M) bersýnilega réttara en gemsi (K). Þetta

virðist benda á, að skoðun Eiríks Magnússonar hafi við rök að

styðjast, að frumtextinn sé betur varðveittur í M. Og þar sem M

er meira en heilli öld eldra en K, mætti frekar búast við því, að

frumtextinn væri minna brenglaður þar.

Um útgáfuna í heild verður að segja það, að hún er prýðilega

af hendi leyst, formálinn rökvíslega ritaður, skýringar góðar og við

hóf langar.

Oft hefir verið að því fundið, að fornritaútgáfan nýja væri

svo dýr, að almenningi væri ofvaxið að kaupa hana. Þetta kann

satt að vera, og er mjög leitt. En þá er á hitt að líta, hve vel er

vandað til útgafunnar og hvílik vinna liggur í þeim rannsóknum,

sem gera þarf, áður en frá henni verði gengið. Sú vinna kostar ::é-

Jagið talsvert fé, og þó er langt frá því að þeir, sem að útgáfunni

vinna, beri meira úr býtum, nema minna sé, en greitt er fyrir önn-

ur störf, sem litla kunnáttu þarf til. En á því er enginn samjöfn-

uður, hve miklu meiri not lesendur hafa af þessari útgáfu, ritgerð-

um hennar um sögurnar, skýringum, myndum og uppdráttum, held-

ur en af því að lesa sögurnar án allra leiðbeininga og skýringa.

Pétur Sigurðsson.