Skírnir

						'Skírnir]                                   Ritfregnir.                                          209

Þess að gera nokkurn veginn sennilegar áætlanir um mannfjölda

hér á landi á þessum tímum, og verði því að sætta sig við þær iík-

ur, sem f á má af sögulegum heimildum um ástand og hag 'íands og

þjóðar á hverjum tíma. En þær sýna öldugang, stundum hefir íólki

fjölgað, stundum fækkað og stundum hefir mannfjöldinn staðið í

stað. Víkur höf. svo að því, sem vitað er um byggingu landsins á

ýmsum tímum, um nýbýli og eyðibýli, skiptingu jarða o. s. frv. og

loks að hallærum og drepsóttum og áhrifum þeirra á mannfjölg-

unina. — Segir hann að lokum: „Magnús Stephensen telur líklegt,

að mannf jöldinn á 17. öld hafi aldrei farið mikið yfir 50 000. Er

efasamt, hvort áætla má, að hann hafi á fyrri öldum verið meiri,

°S eg verð að játa, að eg hefi ekkert fundið, er að minni hyggju

íéttlæti þá skoðun, að mannfjöldi á íslandi hafi nokkurn tíma á

pví tímabili, er hér ræðir um (þ. e. frá 12. öld og fram á 18. öld),

farið mikið yfir 50 000".

Ritgerð þessi er vel og röksamlega samin eins og annað, nem

T>róf. Ólafur Lárusson ritar.                                                G. F.

íslenzk miSaldakvœSi. Islandske Digte fra Senmiddelalderen.

Udg. ved Jón Helgason. I. Binds 2. Hæfte. Köbenhavn, 1936. —

332 bls. Verð 10 kr.

Eins og kunnugt er, hóf Bókmenntafélagið árið 1922 útgáfu

nKvæðasafns eftir íslenzka menn frá miðöldum og síðari öldum",

en sú útgáfa var látin niður falla, þegar komin voru þrjú hefti.

OUi því bæði fráfall útgefandans, dr. Jóns Þorkelssonar, og ýmsar

aðrar ástæður. Ein, þeirra var sú, að stjórn félagsins var kunnugt

um, að verið var að undirbúa útgáfu miðaldakvæðanna að tilhlut-

un Arna Magnússonar nefndarinnar í Kaupmannahöfn. Það verk

er nú byrjað að koma út, og er gert ráð fyrir, að það verði alls

PrJú bindi. Fyrra hefti fyrsta bindis, sem verður formáli og grein-

argerð fyrir útgáfunni, kemur ekki fyrr en lokið er prentun ann-

ars og þriðja bindis.

Þetta kvæðasafn tekur við þar sem Den norsk-islandske

^kjaldedigtning, útgáfa Finns Jónssonar hættir, og verður þar

Prentaður allur íslenzkur kveðskapur frá tímabilinu 1400—1550,

að undanteknum rímum og dönsum (íslenzkum fornkvæðum).

Langmest af þessum kvæðum er áður óprentað, og það er tvímæla-

^aust hið mesta nauðsynjaverk að gefa þau út. Þau eru mikilsverð-

ar heimildir um sögu íslenzkra bókmennta, íslenzkrar tungu og

wonningar á tímabili, sem jafnvel margir fræðimenn hafa mjög

olJósar hugmyndir um.

I Skjaldedigtningen var kvæðunum raðað eftir aldri og höf-

undum. Hér er þeim raðað eftir efni, enda er miklum erfiðleikum

¦bundið að tímasetja mörg af þeim með  nokkurri vissu. Finnur

14