Skírnir

						242                                          Ritfregnir.                                   [Skírnir

Scandinavian Archeology by Haakon Shetelig rmd Hjalmar

Falk, translated by E. V. Gordon, Clarendon Press, Oxford 1937-

Bls. XX + 458.

Fornmenjafræði hefir orð fyrir að vera heldur þurr vísinda-

grein, og satt að segja, er það ekki með órétti. En einn nðalkostur

á bessari bók er sá, að hún rannsakar fornmenjurnar ckki aðeins

frá hinu einhliða sjónarmiði fornmenjafræðinnar, heldur tekur

hún tillit til annarra vísindagreina, sérstaklega til málfræði og iil

uppruna orða og líka, til ritaðra heimilda, eins og t. d. Pliniusar,.

Jordanes, Ptolemeusar, Beowulfs, og ekki sízt til íslenzkra bók-

mennta. Þess vegna gefur hún skýra hugmynd um iífið á Norðurlönd-

um á fyrri öldum. Við skulum taka eitt lítið dæmi. Hinn algengi sið-

ur, að grafa auðæfi sín í jörðu eða að láta bera þau á bál með sér, er

tengdur við lagasetningu Óðins, eins og hún kemur fram í Yngl-

ingasögu, K. 8: — með þvílíkum auðæfum skyldi hverr koma tiL

Valhallar, sem hann hafði á bál; þess skyldi hann ok njóta, er hann

sjálfr hafði í jörð grafið. Á sama hátt lýsa höfundarnir rúnaskrift-

inni, húsakynnum, s.ióferðum, fæðu og trúarlífinu í fornöld. Sér-

staklega athyglisverður er sá kafli, sem fjallar um fagrar listir

járnaldarinnar.

Bókin er yfirgripsmikil og nær yfir aldirnar frá elzta tíma-

bilinu fram á víkingaöld. Hún virðist vera ætluð almenningi fremur

en sérfræðingum, en samt sem áður vitnar hún rækilega til annarra

rita um þessi og þvílík efni. í slíkum ábendingum virðist stundum vera

hugsað aðallega um enskumælandi menn, sem eiga bágt með að

lesa annað mál. Til dæmis, á bls. 406, er bent á bækur um aorræna

goðafræði á þessa leið: „The best modern manual of Norse mytho-

logy is P. A. Munch, Norse Mythology, revised by Magnus Olsen

and translated by S. B. Hustvedt, American Scandinavian Pounda-

tion (New York, 1926). Auk bessarar bókar er aðeins mælt meö

H. M. Chadwick, The Cult of Othin (Cambridge, 1899) og með skóla-

bókinni litlu, The Religion of Ancient Scandinavia eftir Sir William

Craigie (London, 1906).

Að öllu leyti er bókin falleg, og er mjög vel gengið frá henni.

Hún er prýdd mörgum ljósmyndum, sem hjálpar mönnum til a^

skilja lýsingar á fornleifum. Stíllinn á enskunni er alstaðar skýr

og læsilegur, sem von er, þegar tillit er tekið til þess, að E. V-

Gordon hefir þýtt hana úr norskunni.                            G. T. P.

Landnám Ingólfs. Safn til sögu þess. Gefið út af félagintr

Ingólfur. Rv. 1935—1937.

Vorið 1934 stofnuðu nokkrir menn í Reykjavík félag, er

nefnist Ingólfur. Tilgangur félagsins er að láta prenta, eftir þvi

sem efni leyfa, ritsafn, er nefnist Landnám Ingólfs, safn til sögu-