Skírnir

						Skírnir]                                   Ritfregnir.                                          243

þess. I ritsafni þessu verða birt ýmis konar skjöl og rit áður óprent-

uð, er varða sögu landnámsins, örnefnaskrár, myndir, ritgerðir og

rannsóknir undir sömu grein. Útgáfustarfsemi sína hóf félagið árið

1935.  Hefir það nú prenta látið I. bd. af safni þessu, II. bd., 1.—2.

h. og III. bd., 1. h. En auk þess all-mikla bók, er nefnist Þættir úr

sögu Reykjavíkur og út kom í minningu 150 ára a.fmælis Reykja-

víkurbæjar 1936. Er það mikið rit, 288 bls. í stóru broti. prýtt

fjölda mynda og vandað að allri gerð. Þess er bví miður ekki kost-

ur hér að minnast nánar á einstakar ritgerðir í bók bessari, enda

hefir talsvert verið um hana ritað hér og hvar síðan hún kom út,

fyrir nærri heilu ári síðan. Nefna má hér einstakar ritgerðir. Jón

biskup Helgason, sem fróðastur mun allra núlifandi manna Um

sögu Reykjavíkur, ritar hér um Reyk.iavík í reifum. Georg Ólafsson

bankastjóri ritar fróðlega grein um bað, hvernig bærinn byggðist,

Olafur próf. Lárusson ritar um stjórnarskipun bæjarins frá upp-

hafi. Þá eru hér ritgerðir um atvinnuvegi bæjarmanna, fiskveiðar,

búnað, verzlun og iðnað, eftir Þórð Ólafsson, Geir Sigurðsson, Vig-

fús Guðmundsson, Björn Björnsson og Guðbrand Jónsson. sillt

meira og minna fróðlegt og sumt skemmtilegt. Vilhjálmur :nag.

Gíslason ritar um það, hvernig Reykjavík varð höfuðstaður. Lárus

Sigurbjörnsson um upphaf leiklistar í Reykjavík, dr. Guðmundur

Pinnbogason ritar um það, hvernig skáldin lýsa Reykjavík, og Hall-

Srímur mag. Hallgrímsson ritar um ummæli erlendra ferðamanna.

Hér er litið á bæinn og efni hans frá mörgum hliðum, og bókin

því hin fjölbreyttasta og að öllu samantöldu góð uppbót á isögu

bæjarins, þá, sem Klemenz Jónsson ritaði, og félaginu Ingólfi

tíl sóma.

Fyrsta bindi af Safni félagsins kom út í tveim heftum 1935—

1936.  Hefir það að geyma lýsing Gullbringu- og Kjósarsýslu, eftir

Skúla landfógeta Magnússon. Lýsing þessa ritaði Skúli 1782—

1784, og sæmdi danska landbúnaðarfélagið hann verðlaunum fyrir

ritið. En reyndar hafði félagið ekki heitið neinum verðlaunum

fyrir slíkar héraðalýsingar héðan af landi, heldur úr Noregi, en

eigi að síður hlaut ritgerð þessi verðlaun. Aftur á móti hét félagið

1783 verðlaunum fyrir lýsingu íslands, er verða átti til ieiðbein-

ingar mönnum, er kynni að vilja flytjast til íslands og setjast þar

að. Samdi Skúli síðan íslandslýsingu, sem enn er til. Lýsing Gull-

hringu- og Kjósarsýslu var lögð fram í félaginu 21. apríl 1785, en

Islandslýsingin 20. jan. 1786. Höfundur duldist nafns í fyrstu.

Fyrir íslandslýsinguna fékk Skúli 40 rd. verðlaun. Báðar bessar

ritgerðir eru stórvel gerðar og hinar fróðlegustu um hagi manna

hér á landi á ofanverðri 18. öld. Ritgerðir þessar hafa verið notað-

ar af ýmsum fræðimönnum, en hér birtist ritgerðin um Gullbringu-

°S Kjósarsýslu í fyrsta sinn í heild sinni á prenti.  Ritgerðin er

16*