Skírnir

						Skírnir                            Einar Benediktsson                                       9

ing hans, að Islendingum væri lífsnauðsyn að fá meira

f jármagn til þess að færa sér gæði landsins í nyt og njóta

hæfileika sinna, eins og hann segir í Aldamótum:

En sýnir ei oss

allur siðaður heimur,

hvað sárlegast þarf

þessi strjálbyggði geimur,

að hér er ei stoð

að  stafkarlsins  auð?

Nei, stórfé!

Hér dugar ei minna!

Þetta stórfé vildi hann færa landi sínu og þjóð. Enginn

getur neitað því, að hann sýndi í fyrirætlunum sínum

bæði stórhug og áræði, komst furðu langt áleiðis með

persónulegu áhrifavaldi sínu og yfirburðum einum sam-

an, án þess að hafa nokkurn bakhjall, hvorki í eigin efn-

um og þaðan af síður í tilstyrk eða trausti valdamanna

hér heima. Eg hygg, að það verði síðar viðurkennt, að

ýmsar fyrirætlanir Einars hafi verið miklu skynsamlegri

og hagnýtari en samtíðarmenn hans vildu viðurkenna.

Sumar þeirra kunna að hafa verið nokkuð uppi í skýj-

unum eða að minnsta kosti ekki tímabærar. En er það

nokkuð undarlegt, að maður með spámannlega andagift

verði í aðra röndina spákaupmaður, ef hann fer að fást

við kaupsýslu?

Eitt er að minnsta kosti víst um Einar Benediktsson.

Það var fjarstæða fyrir samtíðarmenn hans að leggja

honum til ámælis, að hann varpaði skugga á skáldskap

sinn með braski sínu, sem svo var kallað. Á ljóðlist hans

féll aldrei neitt gróm af brestum hans, en hún græddi

margvíslega á ferðalögum hans og glímu við fjármál-

in. Hann sá, eins og Odysseifur, borgir margra manna

og lærði að þekkja siðu þeirra. Af þeirri reynslu stafaði

víðsýni og heimsborgarabrag á kvæði hans. Hitt væri

sönnu nær, að fjármálamaðurinn hafi tapað á sambúð-

inni við skáldið. Fyrirætlanir hans kunna, eins og áður

er sagt, að hafa borið of mikil merki skáldlegs ímynd-