Skírnir

						44                                        Guðni   Jónsson                                Skírnir

Af draugum, sem tímasetja má með vissu, skulu enn

aðeins tveir nefndir, en það eru afturgöngur þeirra Skora-

víkur-Jóns og Jóns Gizurarsonar. Um Skoravíkur-Jón er

auk sagnanna í Þjóðsögum Jóns Árnasonar þáttur prent-

aður í Blöndu, VI, 91—94, eftir handriti síra Friðriks

Eggerz með athugasemdum eftir dr. Hannes Þorsteins-

son. Ber frásögnum þeim saman um flest, er máli skiptir.

Eftirtektarvert er, að hvorki þjóðsögurnar né þáttur síra

Friðriks láta þess getið, að auk Jóns, Steinunnar og Guð-

mundar á Hellu var f jórði maður á bátnum með þeim, er

þau Jón og Steinunn drukknuðu, og fórst hann með þeim.

Þvert á móti taka sagnirnar það fram, að þau hafi ein-

ungis verið þrjú saman. Drukknun þeirra Skoravíkur-

Jóns varð þann 27. okt. 1791. Guðmundur sá, sem með

þeim var og af komst, var Teitsson og bjó síðar á Kvenna-

hóli. Hann dó árið 1826, nálægt 63 ára að aldri. — Um

Jón Gizurarson er stutt saga í Þjóðsögum Jóns Árnason-

ar (I, 300). Segir svo frá, að þeir nafnar Jón Gizurarson

og Jón Steingrímsson hafi verið á sama skipi inn Hvamms-

fjörð, báðir verið menn kaldlyndir og deilt illdeilu. Fór

svo, að Jón Gizurarson hézt við nafna sinn, steypti sér út-

byrðis og lézt þannig. Gekk hann aftur og ásótti nafna

sinn. Lenti þeim saman í áflogum, en síra Einar í Hvammi

skildi þá og sá svo um, að Jóni Steingrímssyni yrði eigi

mein að nafna sínum. Upptök þessarar sögu er að finna

í prestsþjónustubók Hjarðarholts árið 1784. Við árslokin

það ár hefir prestur ritað í bókina: „Jón Gizurarson úr

Rifi drukknaði af skipi hér rétt við land 13. júlí; er ei

f undinn til dato". Það hef ir þótt kynlegt, að lík Jóns skyldi

ekki finnast, þar sem hann drukknaði rétt uppi við land-

steina, og hefir slíkt ýtt undir þjóðtrúna. Af Jóni Stein-

grímssyni er það að segja, að hann bjó lengi að Hömrum

í Laxárdal og varð gamall maður. Hann varð úti í kafaldi

þann 9. nóv. 1830, 83 ára gamall. Kemur þetta heim við

frásögn þjóðsögunnar af ævilokum hans. Saga þessi er

skráð af síra Benedikt á Brjánslæk nærri 75 árum eftir

drukknun Jóns Gizurarsonar.