Skírnir

						48                                        Guðni   Jónsson                                Skírnir

ekki lasinn. „Ónei, ekki er eg það", svaraði Helgi, „en eg hefi óþægi-

legan verk fyrin þrjóstinu". Fóru svo allir inn að matast, og leið

svð fram að hádegi, að Helgi var inni í þænum. Gerði hann þá þoð

eftií tveim af piltunum að finna sig. Er þeir komu til þaðstofu, lá

Helgi við herðadýnu í rúmi sínu. Segir hann þá við piltana: „Tak-

ið þið nú þrekán, piltar minir, og þerið mig út í hlaðvarpann, veðr-

ið er svo gott. Eg get ekki verið inni í svona góðu veðri, mig lang-

ar til að horfa á ykkur slá, þó að ekki geti eg verið að verki með

ykkur i dag". Gerðu þeir sem hann það og báru hann út í hlaðvarp-

ann, bjuggu um hann í nýslegnu heyi og létu kodda undir höfuðið

á honum. Þegar þeir voru þúnir að þvi, sagði Helgi: „Þakka ykkur

nú fyrir, piltar mínir. Hér fer ágætlega um mig, og mér þykir gam-

an að sjá til ykkar". Fóru svo piltarnir til vinnu sinnar, og leið

svo fram til miðmunda. Hafði þá einn piltanna orð á því, hvort

ekki væri rétt að fara og vita, hvernig Helga liði. Lagði þá einn

piltanna frá sér orfið og gekk heim í hlaðvarpann. Lá þá Helgi

eins og þeir höfðu lagt hann, með hönd undir kinn, og var ör-

endur".

Öll þessi saga, svo nákvæmlega og ýtarlega sem hún

skýrir frá öllum atvikum og svo skemmtileg mannlýsing

sem í henni er fólgin, hlýtur samkvæmt framan sögðu að

vera missögn ein. Það eitt, að sannað er, að Helgi deyr á

góu, þann 6. marz, nægir til þess að sýna það, þótt önnur

atvik væru ókunn. Hvernig slík missögn getur myndazt á

tiltölulega skömmum tíma, skal eigi rætt hér, en benda má á

það, að þau einkenni, er ríkust hafa þótt í fari Helga, hinn

ódrepandi kjarkur hans, vinnukergja og harka við sjálf-

an sig, birtist eins og í hreinni og stækkaðri mynd í þjóð-

sögunni, þar sem hann lætur bera sig út í teiginn til þess

að horfa á menn sína vinna, þegar honum er sjálfum varn-

að þess að ganga að verki með þeim fyrir sjúkleika sakir.

Sagan minnir á Egil ullserk, er ekki vildi verða ellidauð-

ur inni á pallstrám sínum, eða á Harða-Loft, sem kallaði

það örkvisahátt að stynja eða bera sig illa, þótt menn

fyndu til verkjar eða meiddu sig. En Loftur sá var for-

maður á Hellissandi til ellidaga. Eitt sinn, þegar hann kom

úr róðri, segir hann við háseta sína: „Beri þið upp afl-

ann, piltar, og bjargi þið skipinu; eg ætla að staulast upp

með árarnar". Tekur hann allar árarnar undir hendur sín-