Skírnir

						50                                        Guðni   Jónsson                                Skírnir

handriti síra Jóns Þórðarsonar á Auðkúlu, en hann ól

aldur sinn í Gullbringusýslu og Árnessýslu, áður en hann

fluttist að Auðkúlu. Þar segir svo frá:

„Á Prestsbakka á Síðu í Skaftafellssýslu var einu sinni prestur,

er Einar hét. Hann var auðmaður mikill og átti fjölda barna. Hann

hafði andstyggð á huldufólkssögum og sagði, að huldufólk hefði

aldrei verið til, særði það að heimsækja sig og hældist um á eftir

að það hefði ekki hitt sig. Eina nótt dreymdi hann, að maður

kom að rekkju hans og mælti: „Héðan af skaltu aldrei þræta fyrir,

að huldufólk sé til, og skal ég nú ftaka elztu dóttur þína, og skaltu

aldrei sjá hana upp héðan; þú hefir lengi eggjað oss álfa". Að

morgni var elzta dóttir prestsins horfin, og var hún 12 vetra. Var

hennar víða leitað, og fannst hún hvergi. En þegar systkini henn-

ar voru að leika sér á túninu, kom hún í hópinn og lék sér með

þeim. Vildu þau fá hana heim með sér, en þá hvarf hún ávallt.

Hún sagði systkinum sínum, að ofboð væri vel farið með sig og

hún ætti mikið gott. Föður hennar var ávallt að dreyma hana,

og sagði hún honum allt hið sama af sér og hún hafði sagt syst-

kinum sínum, og það með, að sér væri ætlaður prestssonurinn hjá

álfafólkinu. Fór svo fram um hríð, þangað til hún kom og sagði

föður sínum, að nú langaði sig til, að hann sæti brúðkaupsveizlu

sína hjá sér á morgun, því að nú ætti það fram að fara. Upp frá

því dreymdi hann hana aldrei".

Menn sjá þegar við samanburð, að frásögnunum ber æði

mikið á milli. Ég skal aðeins nefna það, að Bjarni segir,

að prestsdóttirin hafi verið 18 ára, er hún hvarf, en þjóð-

sagan, að hún hafi verið 12 vetra. Bjarni nefnir prestinn

Þorlák og dóttur hans Katrínu, sem var yngsta dóttir

prests, en þjóðsagan nefnir prestinn Einar, kann ekki nafn

á dóttur hans, en segir, að hún hafi verið elzta dóttir

prests. Annars er hægt að gera sér grein fyrir því, hvers

vegna þjóðsagan nefnir prestinn Einar. Svo er mál með

vexti, að tveir fyrirrennarar síra Þorláks í prestakallinu

hétu báðir Einar og voru báðir merkir menn og prófast-

ar í héraðinu, síra Einar Bjarnason 1686—1720 og síra

Einar Hálfdánarson 1720—1753. Þegar sagan um hvarf

prestsdótturinnar kemst í önnur héruð og frá líður atburð-

inum, er hún því sett í samband við nafnana, sem höfðu

verið prestar í Kirkjubæjarklaustri í samfleytt 67 ár og