Skírnir

						Skírnir                                        Mexíkó                                              81

Allir urðu að skírast og taka upp kaþólska trú, og must-

erin fornu og fögru voru rifin til grunna. Bókmenntir

þjóðarinnar gleymdust og 50 árum eftir innrás Spán-

verja gat enginn  lesið hið forna myndaletur.  Kaþólsku

prestarnir gerðu allt, sem í þeirra valdi stóð, til að eyði-

leggja   hina   fornu   menningu   landsins.   Þeir   brenndu

bókasöfnum og eyðilögðu líkneskin og þvinguðu spönsk-

unni upp á alla. Að vísu eru enn allmargir í Mexíkó,

sem tala hinar fornu tungur, en enginn er sá, sem getur

lesið myndaletrið forna, eða skýrt það, þá sjaldan að

gömul bókfell hafa fundizt. í fjórar aldir laut Mexíkó

Spánverjum;  fyrstu  2  aldirnar voru miklar  ánauðar-

aldir, en er fram liðu stundir, varð allmikil breyting á

bví. Hinir spönsku innflytjendur blönduðust smám sam-

an frumbyggjunum, og hægt og hægt runnu þeir saman

í eina þjóð  að  mestu.  Spönsku innflytjendurnir voru

aldrei fjölmennir,  og vegna þess að spánskt kvenfólk

var mjög ófúst að flytja vestur um haf, tóku þeir sér

alltaf konu af Indíánaættum, og þannig hófst sú blóð-

blöndun, sem skapaði hina nýju mexíkönsku þjóð. En

hótt flestir Mexíkómenn séu enn í dag líkari Indíánum

en Evrópumönnum, bera þeir þó alltaf keim af Spán-

verjum. Enda þótt Mexíkó væri undirokað  land, var

bað  aldrei svo  svívirðilega  leikið sem  aðrar spánskar

nýlendur. Margir af spönsku landstjórunum og innflytj-

endunum,  þar á meðal  Cortes sjálfur, voru mannúðar-

menn og gengu því vægar fram en landar þeirra í Suður-

Ameríku, og aldrei kom það fyrir, að heilar byggðir

væru eyðilagðar í Mexíkó, eins og t. d. í Perú og Chile.

Sá þjóðflokkur í Mexíkó, sem var Spánverjum erfiðast-

ur, voru Mayarnir, sem réðu ríkjum í Yukatan. Þeir

"öfðu búið þar að minnsta kosti tvö þúsund ár. Þeir

stóðu á öllu  hærra menningarstigi  en  Aztekarnir  og

höfðu reist feikna borgir mitt í frumskógunum, húsgerð-

arlist þeirra var frábær. Þeir stóðu og mjög framarlega

1 Jarðyrkju, og í listum, vísindum og bókmenntum stóðu

Peir öllum frumþjóðum Ameríku framar.

6