Skírnir Mexíkó 93 menningarríki handan við hafið. Munu þau verða fær um að verða höfuðból heimsmenningarinnar, þegar gamla Evrópa er komin í þrot? Allt er í þróun og sköp- xin vestan hafs, jafnvel þjóðirnar eru ekki fullskapað- ar. Þetta á við um Mexíkómenn ekki síður en aðrar Ameríkuþjóðir. Enn eru kynstofnar landsins ekki algjörlega runnir saman í eina heild. Jafnvel ekki að máli. Að vísu tala Vo af íbúum landsins spönsku, en rúmlega y9, eða hér um bil 2 milljónir, tala ýmis Indíánamál. Eftir málum deilast mexíkönsku Indíánarnir í þrjá meginstofna: Zapoteka, Azteka og Maya. Aztekarnir eru fjölmenn- astir og byggja stór svæði af hásléttunni og Anahuac- dalnum. Þeir ,eru um 1 milljón að tölu. Sínu frumletri hafa þeir tapað og nota nú latneska stafrofið, en mál þeirra er hið sama og á dögum Cortesar og Montezuma. ^eir eru hávaxnir menn og herðabreiðir, með blásvart hár, arnarnef og stórgerða, karlmannlega andlitsdrætti og gulbrúnt hörund. Zapotekar búa sunnan til og vest- an í landinu. Þ.eim svipar í flestu til Azteka. Þjóðflokk- ar þeirra eru iðnir og sparneytnir og ágætir bændur. Þeir eru drenglyndir og gæflyndir, en grimmir og harð- skeyttir, ef svo ber undir, og ágætir hermenn. Að skap- gerð eru þeir dulir og fámálugir og frá sjónarmiði hvítra manna oft þunglyndir. Þeir eru vel gefnir og list- fengir, og gefnir fyrir vísindaiðkanir, úr hópi þeirra hafa komið margir ágætir læknar og náttúrufræðingar. Mayar eru ólíkir þessum þjóðum. Þeir eru minni vexti, líkamsbyggingin fíngerð og andlitsdrættirnir smágerð- ari og hörundið oft rauðgult. Þeir voru áður fyrr á öld- um mesta menningarþjóð í Ameríku, en standa nú langt að baki frændum sínum í Mexíkó. Þeir byggja Yukutan- skagann og lifa nú mest á kvikfjárrækt, skógarhöggi °g gúmrækt, en stunda lítið akuryrkju. Þeir hafa varð- veitt þjóðfélagsform sitt og sjálfstæði betur ,en Aztek- ar> og höfðingjar þeirra eru því í raun réttri óháðir Jýðveldisforsetanum í Mexíkóborg.