Skírnir

						SWrnir                              Eyðing Þjórsárdals                                  117

sagnir og villur í lýsingum hans á landnámum í Gnúp-

verjahrepp.39)

Hjalti Skeggjason bjó í Þjórsárdal, að því er fornrit-

in segja. Á síðari tímum hefir það verið haft fyrir satt,

að hann hafi búið á Skeljastöðum, og ef það væri rétt,

þá væri það sönnun þess, að Fossárdalur hefði heitið

Þjórsárdalur. En þessi munnmæli virðast vera mjög ung.

Síra Guðmundur Vigfússon nefnir Skeljastaði í lýsingu

sinni á Stóra-Núpssókn og getur þess, að þar hafi verið

kirkja, en minnist ekki á það, að Hjalti hafi búið þar.

I skýrslu Árna Magnússonar um eyðibýlin í dalnum er

þess ekki heldur getið. Hreppamönnum virðist því ekki

hafa verið kunnugt um það í upphafi 18. aldar, því að

varla myndi Árni hafa undan fellt að geta þessa í skýrslu

sinni, ef honum hefði verið sagt frá því. Þessi sögn hefir

heldur ekki verið komin upp á dögum síra Jóns Egils-

sonar. Hann talar tvívegis um Hjalta á Núpi40) í

Biskupaannálunum, og getur þess, að hann hafi verið

niágur Gissurar hvíta, svo ekki er um það að villast, að

hann á við Hjalta Skeggjason. Hann segir, að Hjalti hafi

haft bú á Sámsstöðum, og kannast því sýnilega ekki við

Það, að Hjalti hafi búið á Skeljastöðum. Annars er aug-

ijóst af þessu, að síra Jón hefir talið, að Hjalti hafi bú-

Jð á Stóra-Núpi. Ef til vill hefir síra Jón stuðzt aðeins

við munnmæli þar í sveitinni um þetta atriði, og ef svo

er» þá eru þau munnmæli í öllu falli nokkrum öldum

naar Hjalta en munnmælin um að hann hafi búið á

Skeljastöðum og því trúlegri. En ef til vill hefir síra Jón

farið um þetta eftir skriflegri heimild. Til er ágrip af

Hungurvöku, sem síra Jón hefir gert.41) I 2. kap. í ágrip-

Jnu er Hjalti Skeggjason sagður hafa búið ,,að Núpi í

Eystrahrepp".42) Hér er tvennt til. Annaðhvort hefir síra

^ón aukið þessu við frá sjálfum sér, í samræmi við það,

sern hann vissi að munnmælin í sveitinni sögðu, eða hann

hefir tekið það úr því handriti af Hungurvöku, sem hann

hefir gert útdráttinn eftir, en það handrit er nú glatað.

Að vísu er þess ekki getið, að Hjalti hafi búið á Núpi, í