Skírnir

						132                                Vilhjálmur  Stefánsson                           Skírnir

heldur er að eins deilt um það, hve langt Grænlendingar

fóru suður með landinu. Menn eru sammála um að þeir

hafi komizt til St. Lawrence og Nova Scotia; margir álíta,

að þeir hafi komizt til Massachusetts eða New York;

nokkrir telja, að þeir hafi náð til Florida; og sú getgáta

hefir komið fram, að skoðun Norðmanna, er upp kom síðar,

um samband milli Afríku og Ameríku, væri sennilega

byggð á fornri landkönnun, þar sem uppgötvað hefði verið,

að norðurströnd Suður-Ameríku gengi allmikið austur, í

áttina til Afríku.

Árið 1000 var kristni lögtekin á Grænlandi. Frá þeim

tíma er um tvær heimildir að ræða um sögu Vesturheims,

þ. e. bókmenntir íslendinga og skjöl rómversku kirkjunnar.

Grænland var gert að sérstöku biskupsdæmi 1124, er

stóð fyrst undir erkibiskupnum í Hamborg, en síðar und-

ir erkibiskupnum í Niðarósi. Röð biskupa var óslitin til

1537, er hinn síðasti þeirra, Vincentius, dó sem fangi í

höndum Lútherstrúarmanna — eftir siðaskiftin og 45

árum eftir leiðangur Kolumbusar til San Salvador. Síðasta

kirkjulega skjalið, sem birt hefir verið og fjallar um

Vesturheim, þ. e. grænlenzku nýlenduna, er ritað af

Alexander páfa VI. árið 1492.

Lifnaðarhættir Grænlendinga, meðan velgengni þeirra

var sem mest, sem sennilega hefir verið á 12. öld, voru

hinir sömu og íslendinga heima fyrir.

Stjórnarfyrirkomulagið var þjóðlegt, vel skipulagt í

löggjafar- og dómsmálum, en framkvæmdarvaldið veikt.

Dómar, kveðnir upp samkvæmt lögum, komu því ekki til

framkvæmda, ef hinn dómfeldi var höfðingi, sem gat

haldið nóg vopnfærra mann með sér. Viðsjár milli goða

urðu þó aldrei svo alvarlegar á Grænlandi, að til innan-

landsófriðar drægi, eins og á Islandi, sennilega mest vegna

þess, að hér var fámennara og lengra á milli goðanna.

Bæirnir á Grænlandi voru lengst inni í hinum löngu

fjörðum, 30—50 mílur (ca. 50—80 km.) frá úthafsnepj-

unni við mynni fjarðanna. Hér var loftslag svipað og á

Islandi, veturnir dálítið kaldari, sumurin dálítið heitari, eða