Skírnir

						Skírnir                 Hvernig eyddist bygg-ð íslendinga                       137

°g þá (þó að nýjar aðferðir hafi einnig verið teknar upp).

Þessum sið munu Islendingar hafa haldið, er þeir námu

land á Grænlandi.

Hugsanlegt er, að þetta sé skökk athugun hjá Isachsen;

en einkennilegt væri það þó, þar sem hann er Norðmaður

og þekkir þessa skjólsteina heima í ættlandi sínu. Ekkert

er f jær Eskimóum en að fara að gera slík skýli — nema

því að eins að þeir hefðu tekið upp þennan þátt evrópskr-

ar menningar af landnemunum.

Meðan þetta er ekki hrakið með nýjum rannsóknum, er

leiða í ljós að Isachsen hafi skjátlazt, verðum vér að álíta,

að menn af norrænum kynstofni hafi á tímabilinu milli

11. og 16. aldar ekki að eins farið norður eftir Melville-

sundi Grænlands megin, heldur einnig yfir sundið og

vestur til kanadisku eyjanna.

Fyrsti fyrirboðinn að harmsögu Grænlands varð 1261,

er Grænlendingar hættu af sjálfsdáðum við lýðveldið og

tengdust stjórnmálalega við Evrópu með því að verða

skattland Noregs, sem hafði þær afleiðingar, að velmegun

landsmanna fóx þverrandi. Landið hafði verið lýðveldi

frá 990, eða í 271 ár — meira en heilli öld lengur en

Bandaríki Norður-Ameríku hafa verið lýðveldi enn sem

komið er. Fram að þeim tíma hafði landið verið frjálst til

að framkvæma það, er því hentaði bezt. 1 stað þess að

nJóta þeirra hlunninda frá Noregi, sem til var ætlazt, varð

það nú olnbogabarn, fórnardýr meiri og minni harðstjórn-

ar> og bitnaði þó verzlunareinokunin verst á því.

Við höldum yfirleitt, að stefna vesturstrandar Græn-

lands sé norður og suður, en raunverulega er hún nokkurn-

Veginn norðvestur og suðaustur. Norðurálfubúar í fornöld

töldu stefnuna vera austur og vestur. Því er bæði í íslenzk-

Um og norskum frásögnum talað um Eystribyggð og

Vestribyggð, þó að við mundum frekar hugsa okkur heitin

Syðri- og Nyrðribyggð. Eystribyggð byrjaði nálægt suð-

Urodda Grænlands að vestanverðu og náði nálægt 100 míl-

Ur norður, þ. e. tók nokkurnveginn yfir það svæði, sem nú

er nefnt Julianehaab-hérað. Þá kom óbyggð strandlengja