Skírnir

						kkírnir                 Hvernig- eyddist bygg-ð íslendinga                       139

frá villutrú kaþólskunnar og færa þeim hina hreinu

Eútherstrú.

Á Egedes tímum var það orðin föst trú, meira að segja

^eð Islendingum, sem þekktu þó betur til þessa en aðrir

Norðurálfubúar, að Eystribyggð, sem forfeður þeirra

höfðu rætt um að staðaldri allt fram á 14. öld, hefði verið

á austurströnd Grænlands og Vestribyggð á vesturströnd-

mni. Rústir þær af kirkjum, bæjum og kirkjugörðum, sem

Egede fann á suðvestanverðu Grænlandi, áleit hann þess

vegna að væru leifar af Vestribyggð. Honum virtist svo

sem landar hans, er horfnir voru úr byggðinni, hefðu ekk-

ert skilið eftir annað en þessar minjar. Hann gat ekki

beyrt nokkurt norrænt orð, er hann hlustaði eftir máli

Eskimóanna, og hann varð ekki var við neinar minjar

svrópskra siða eða kristinnar trúar hjá þeim.

Nokkrum árum seinna, sérstaklega eftir að börn Egedes

voru orðin fær í máli Eskimóa, fóru trúboðarnir að heyra

sögur um það, hvernig og hvers vegna Grænlendingar hin-

tt fornu hefðu horfið. Aðalástæðan var sú, að þeir hefðu

orðið veiklaðir eftir að sambandið við Evrópu hætti. Þeir

hefðu ekki getað náð í járn til vopna, þeir hefðu orðið

veikir af að ná ekki í fæðutegundir þær, er Norðurálfu-

^úar þarfnast til þess að halda heilsu. Þessir veikluðu

hvítu menn hefðu svo orðið fyrir árásum Eskimóa, ekki

1 einni stórfelldri herferð, heldur voru það smáskærur

°ðru hvoru. Loks var síðasta setrið eytt og hinir hvítu

íbúar þess lagðir að velli.

Egede og eftirmenn hans á Grænlandi héldu þessu fram,

°g varð þetta að fastri kennisetningu, er vísindamenn í

Evrópu vildu skýra það, hvernig og hvers vegna Norður-

alfubúarnir hefðu horfið á miðöldunum.

Samkvæmt kenningunni, eins og hún myndaðist, átti

fcegar í upphafi að hafa sézt tákn þess, að endalokin yrðu

hörniuleg. Þó að íslendingar þeir, er fyrst settust að á

Grænlandi, fyndu þar enga menn fyrir, höfðu þeir þó

^undið merki um menn á ströndinni, eins og t. d. einkenni-

lega skinnbáta, samskonar og þá, er þeir sáu síðar hjá