Skírnir

						140                                 Vilhjálmur  Stefánsson                          Skírnir

mönnum þeim, er þeir hittu á Labrador, og sáu því að

þeir hinir sömu menn höfðu verið á Grænlandi á undan

þeim. En svo virðist sem Eskimóa hafi ekki orðið vart á

sjálfu Grænlandi í tíð fyrsta eða annars ættliðs landnem-

anna þar. En úr því fóru þeir að hafa samband við Eski-

móa, er jókst stöðugt. Á 13. öld áttu þeir að hafa gert

margendurteknar árásir; um 1345 átti nyrðra héraðið,

Vestribyggð, að vera orðið gereytt.

Frásögnin um að Vestribyggð væri komin í auðn er frá

Ivari Bárðarsyni, er var umboðsmaður biskupssetursins að

Görðum, sem nú er nefnt Egaliko, í Julianehaab-héraði.

Fregnir höfðu engar borizt frá Vestribyggð í nokkur ár,

og gerði ívar út leiðangur þangað, til þess að aðstoða íbú-

ana. Sigldi hann skipum sínum norður með ströndinni,

fram hjá óbyggða svæðinu, er skildi héruðin, og kom að

bæjum. Ekki þorði hann að ganga á land. Frá skipunum

sáu þeir fénað á beit í nánd við bæina, en þar var engan

mann að sjá. ívar gerði ráð fyrir, að Eskimóar hefðu

drepið alla íbúana.

Að áliti fræðimanna var helzta ástæðan að eyðingunni

ófullkomin næring, er stafaði af því að fæðan væri ekki

blönduð þeim efnum, sem Norðurálfubúar þyrftu að hafa,

jafnframt stöðugu mannfalli af árásum hraustra og víg-

djarfra villimanna, er lifðu eingöngu á keti.

Sagnfræðingar leituðu einnig að öðrum ástæðum, er

stuðluðu að þessu. Svartidauði gekk í Noregi 1348—49. Þó

að svo virðist sem sigling hafi engin verið frá Bergen á

árabilinu 1346—55, en sú borg hafði þá einkarétt á verzlun

við Grænland, hefir þó, eftir þessari kenningu, eitthvert

skip átt að bera veikina þangað. Ef áætluð er sama dauða-

tala og í Noregi, átti Eskimóum að vera því auðveldara að

vinna á þeim, sem eftir lifðu.

Frásagnir um það, að byggðarlögunum á Grænlandi hafi

farið hnignandi, er helzt að finna í nokkrum skjölum páfa-

stólsins. Vér komum hér með nokkur dæmi.

Árið 1276 fær John páfi XXI. bréf frá erskibiskupnum

í Niðarósi. Bréf þetta hefir ekki fundizt enn í skjalasafni