Skírnir

						144                                Vilhjálmur  Stefánsson                          Skírnir

Evrópu komu með vörur, og erfitt að sigla skipunum

vegna íssins.

Eftir þessari kenningu á verzlunin að hafa rénað

vegna þessara eðlilegu ástæðna og vegna norsku ein-

okunarinnar. Af því leiddi líkamlega hnignun, eins og

fornfræðingarnir hafa sýnt, sérstaklega með heinagrind-

um, þar sem merki sáust um beinkröm og annan sjúk-

leika, er stafaði af skorti. Hér er ekki lengur um kenn-

ingu að ræða, segir Nörlund, því að þetta er raunveru-

lega sannað, eftir beinagrindunum, að fólkinu hefir

hnignað v.egna of lítillar næringar — ályktunin er því

sú, að þó að Eskimóar haldi fullri heilbrigði með því að

lifa eingöngu á keti, geti Norðurálfubúar það ekki, og

að skortur hafi orðið á kornmeti og öðrum fæðuefnum

úr jurtaríkinu, sem Grænlendingar þörfnuðust til þess

að halda heilbrigði sinni, þegar dró úr verzluninni.

En í stað þess að flestir þeirra, sem haldið hafa fram

sömu skoðun og Nörlund fylgir, hafa áður talið, að

byggð norrænna manna muni hafa verið eydd með öllu

á öndverðri 15. öld, þá kannast Nörlund við, að margt

bendi til, og jafnvel beinlínis sanni það, að evrópsk

menning, borin uppi af kristnum mönnum, björtum yfir-

litum, hafi verið í suðvestanverðu Grænlandi að minnsta

kosti þrjátíu árum eftir daga Kolumbusar.

Vér höfum nú dvalið alllengi við það, sem um langan

aldur hefir verið talið hin eina rétta skoðun. Vér kom-

um nú að gagnstæðri skoðun, sem oft er kölluð ný, en

hefir þó verið haldið fram öðru hvoru að minnsta kosti

síðan 1776.

Helzta árásin á þá kenningu, sem Norðmaðurinn Eg-

ede kom fyrstur manna fram með og fullkomnuð var af

Dananum Nörlund, kom frá Norðmanninum Fridtjof

Nansen á ýmsum tímum, en þó sérstaklega í bókinni

Nord i taakeheimen (1911). En þegar ég var að starfa

að því að tímasetja fyrirrennara Frobishers fyrir bók-

ina The Three Voyages of Martin Frobisher (Argonaut

1938), rekst ég á nokkra fyrirrennara Nansens. Ég ætla