Skírnir

						178                                     Sigurjón Jónsson                               Skírnir

og brjósterfiði", sem sé algengt þar, „máske ekki orsak-

ist hvað minnst af hafgufum og hráslaga".

; Þriðji tíðasti sjúkdómurinn er landfarsótt. Allur fjöld-

inn af því, sem í lýsingunum er kallað landfarsótt, er

vafalaust taugaveiki (febris tyfoidea, þar á meðal para-

tyfus), enda segir Schl., að íslenzka nafnið á þeirri veiki

sé landfarsótt. í nokkrum lýsingum eru þó önnur nöfn á

henni: slímsótt eða slímsóttir, slensótt, slím- eða slensótt-

(ir), „nervefeber", „febr. nervosa", epidemie, epidemiskir

og endemiskir sjúkdómar og yfirfarandi sóttir — getur

verið, að með þessum síðustu sjúkdómsheitum sé líka átt

við inflúenzu, eins og áður er sagt, en hvergi verður það

séð með vissu. Samtals er þessara sjúkdóma getið í 41

lýsingu meðal „almennustu" sjúkdóma. í lýsingu úr Akra-

prestakalli (Mýrasýslu) 1841 er sagt, að þar hafi lengi

verið „landfarsótt, sem varla mun rangt til getið að sé

sambland flugtaks-, kvef- og slímsóttar" — sjálfsagt

taugaveiki með liðaverkjum, sem lungnakvef hefir oft

fylgt, eins og algengt er, þegar sóttin er þung. Annars er

sóttinni hvergi lýst svo, að neitt sé á að græða, nema helzt

með sumum nöfnunum: „Slímsótt" bendir væntanlega á

niðurganginn, „slensótt" og „nervefeber" á taugaeitrunar-

einkennin, sem sóttin hefir í för með sér. Á meiri hluta

lýsinganna verður ekki séð, hvort sóttin var létt eða þung,

en í nokkrum er þess þó getið. Eru þær allar frá árunum

1839—1842, og flestar frá Norðurlandi: Úr Knarrarprk.

(Snæf.) 1842 er landfarsótt talin meðal sótta, er flestír

deyja úr; úr Reynistaðarprk. (Skagaf.) 1842, að margir

hafi látizt úr sótt þeirri, „er læknar kalla slím- og nerve-

feber"; úr Glaumbæjarprk. (Skagaf.) 1842, að eigi all-

fáir hafi úr henni dáið hér og þar; úr Reykjaprk. (Skaga-

f.) 1839, að „slím- og nervefeber" hafi gengið nokkur ár,

og „margar manneskjur leitt til grafar". Úr Goðdalaprk.

(Skagaf.) er þess getið 1839, að á „næstu árum" hafi þar

gengið „mannskæð sótt (febris nervosa), sem og so er

kölluð landfarsótt". I lýs. úr Stærra-Árskógsprk. (Eyjaf.)

1839 segir, „að landfarsóttir, sem á þessum árum hafa.