Skírnir

						182                                     Sigurjón Jónsson                               Skírnir

að 7. hver maður á landinu muni vera sullaveikur, og tel-

ur Schl., að það muni sízt of hátt reiknað (bls. 15). Eftir

því hefðu átt að vera hér yfir 8000 sullaveikir fyrir 100

árum. Nú orðið finnst aðeins einn og einn sullaveikissjúkl-

ingur hér og hvar á stangli, og í sumum læknishéruðum

verður sullaveiki ekki vart árum saman; má því telja, að

ekki vanti nema herzlumuninn til þess, að henni verði út-

rýmt til fulls.

Þá kemur barnaveiki og kíghósti. Ég tel þessar sóttir

saman, því að sums staðar verður ekki séð með fullri vissu

við hvora þeirra er átt, en oftast ætla ég að það muni

vera barnaveiki (diphtheria).7) Þrisvar er talað um and-

arteppuhósta, en það er gamalt nafn á kíghósta, hefir þó

víst stundum líka verið haft um barnaveiki, þegar hún

hefir valdið andþrengslum. í 2 skiptin af þessum þremur

er sagt, að veikin hafi gengið árum saman, og bendir það

frekar á barnaveiki, því að varla kemur það fyrir, að kíg-

hósti gangi árum saman í sömu sveitum, allra sízt, þegar

engum sóttvörnum er beitt, er hafi tafið för hans. í lýs.

úr einu prestakalli (Norðtunguprk. 1840) er sagt, að börn

fái oft ,,kíg- eða andarteppuhósta" og er þar sjálfsagt átt

við kíghósta, þótt vel geti verið, að um báðar sóttirnar

hafi verið að ræða og presturinn ruglað þeim saman. 1

eitt skipti er sóttin eingöngu nefnd angina polyposa, eh

það er latneska heitið á barnaveiki, sem læknar notuðu

þá. Tvisvar er hún kölluð andarteppa (ang. polyposa í

svigum annað skiptið), 8 sinnum barnaveiki (einu sinni

ang. polyposa í svigum og einu sinni Catarrhus suffoca-

tivus) og einu sinni barnasóttin. Loks eru í eitt skipti

barnasjúkdómar taldir ásamt landfarsótt og kvefsótt til

„yfirgeysandi sjúkdóma", og er þar vafalaust átt við

barnaveiki eða kíghósta eða — líkast til — hvort tveggja-

Að ekki er getið um þessar sóttir víðar, hlýtur að konia

af því, að nál. engir prestanna hafa talið þær, nema þær

hafi gengið í prestaköllum þeirra, þegar lýsingin var rit-

uð, eða mjög skömmu á undan, því að annars staðar fra

e.r vitað, að þær voru miklu algengari um þessar mundir