Skírnir

						198                                            Ritfregnir                                     Skírnir

þetta gerir enginn svo að allir verði á eitt sáttir um hvert kvæði

og hefðu ekki heldur kosið eitt og eitt burtu og önnur í staðinn.

Eg mundi t. d. ekki hafa sleppt ,,í dögun", „Dikonissa", Dr. D. W.

Piske, „Með ströndum fram" o. fl. En í heild sinni er úrvalið

ágætt sýnishorn af kvæðum, meðferð, skoðunum og skaplyndi hins

mikla skálds, og verður eflaust til þess að opna augu almennings

fyrir hinum dýra fjársjóði, sem fólginn er í verkum hans. Að því

styður mjög hin mikla ritgerð próf. Nordals, framan við kvæðin,

um Stephan G. Stephansson. Er hún sem vænta mátti ágætlega

samin, af djúpum skilningi á skáldinu og verkum hans, er hvort

bregður ljósi yfir annað, og hefir naumast enn verið samin slík

mannlýsing á öðrum skáldum vorum. Hefir höf. þar jafnt stuðzt við

bréf Stephans sem kvæðin.

Rekur hann fyrst stuttlega æfiferil skáldsins, en víkur því næst

að lýsingunni og segir: „Ein öruggasta leiðin til þess að kynnast

mönnum til hlítar, er að skyggnast eftir þeim andstæðum í fari

þeirra og lífskjörum, sem togast á um þá: vonum og vonbrigðum,

áformum og framkvæmdum, draumum og veruleika — hvers þeir

óska og hvers þeim er synjað, hverjar eru hinar ríkustu tilhneig-

ingar þeirra og hvað hamlar þeim að þroskast og njóta sín í sam-

ræmi við þær". Samkvæmt þessu verða sjónarmiðin, er hann

athugar Stephan frá og koma fram í fyrirsögnum kaflanna: Ein-

yrki og skáld — Snilld og torf — Heimaland og fósturland — Forn-

öld og samtíð — Aðalsmaður í alþýðustétt —Bardagamaður og

friðarvinur — Trú og vantrú — Hversdagsmaður og ofurmenni.

Hér er ekki rúm til að rekja hina snjöllu meðferð höfundar á

þessum efnum, en andann í greininni sýna þessi orð úr niðurlag-

inu: „Allt, sem ég hef þótzt athuga skást um Stephan, hafði hann

séð betur sjálfur. Eg hef gefizt upp fyrir honum, setzt við fótskör

hans. Það er sannleikurinn. Um kvæði hans hefir mér fundizt því

meira sem ég las þau betur, og ríkari skilningur á manninum hefur

varpað á þau nýjum ljóma. Maðurinn reyndist því skemmtilegri

og girnilegri til fróðleiks, sem ég gerði mér betri grein fyrir því,

að styrkur hans er ekki styrkur fátæktarinnar, heldur auðlegðar-

innar, — að þar eru sundurleitir og óstýrilátir miskliðir í eðlis-

þáttum og æfiraunum stilltir til fjölraddaðs samræmis".

G.  F.

Frank le Sage de Fontenay: Uppruni og áhrif Múhammedstrúar.

Pyrirlestrar fluttir við Háskóla íslands veturinn 1939—1940.

Reykjavík. Útgefandi ísafoldarprentsmiðja h.f. 214 bls.

Það var vel ráðið, er Frank le Sage de Pontanay sendiherra var

í vetur sem leið fenginn til að flytja fyrirlestra við háskóla vorn,

enda fengu fyrirlestrarnir góðar viðtökur og voru áheyrendum til

mikillar   ánægju.   Sendiherrann   er  hinn   prýðilegasti   ræðumaður.