Skírnir

						200                                            Ritfregnir                                     Skírnir

mjög verið þjappað saman og einkum felldur burt mikill fjöldi

orðréttra tilvitnana í heimildirnar. Þó fer því fjarri, að bókin beri

þess nokkurn keim, að hún sé útdráttur úr stærra riti, svo eðlileg'

er hún í gerð sinni. Efnið er tekið föstum tökum og hvert orð á.

sitt erindi. Páll Eggert Ólason fer engar krókaleiðir til að draga

upp mynd af Jóni Sigurðssyni. Hann segir sögu hans blátt áfram,

teflir fram staðreyndunum, rekur ætt hans og uppruna, uppeldi og

nám, rannsóknir, ritstörf og óþreytandi baráttu fyrir þjóð sína á.

öllum sviðum þjóðlífsins og stjórnmálanna, rekur hvert mál stutt

og skýrt, svo að lesandinn getur gert sér grein fyrir gangi þess, en

hefir jafnframt af stöðugum tilvitnunum til allra heimilda hina

þægilegu tilfinningu þess, að ekki sé farið með laust mál. Þessi

meðferð fleytir lesandanum yfir hina þreytandi ófærð, sem hið

langvinna og sleitulausa þóf stjórnmálabaráttu íslendinga í raun-

inni var. Osigrandi árvekni, skarpskygni, snilld og stefnufesta for-

ingjans verður leiðarþráðurinn um völunarhúsið og hrífur lesand-

ann með sér. Með því að kynnast öllum hinum ótrúlega margþættu

viðfangsefnum söguhetjunnar, viðhorfi hans til þeirra og lausn

hans á þeim, svo og dómi samtíðarmanna hans, andstæðinga jafnt

og fylgismanna, kemur fram ógleymanleg mynd þess manns, er

aldrei hefir átt sinn líka með þjóð vorri. Saga Jóns Sigurðssonar

er jafnframt saga Islendinga um hans daga, og inngangur bókar-

innar og niðurlag gefa nokkurt yfirlit yfir ástand þjóðarinnar, er

Jón Sigurðsson tók við henni, ef svo má að orði kveða, og svo hvað

hún var komin áleiðis, er hann féll frá.

Bókin er rituð á þróttmiklu dönsku máli, og virðist það ekki

hafa staðið neitt fyrir höfundinum. Efast eg ekki um, að hún yrði

lesin með miklum árangri á Norðurlöndum af þeim, sem einhvern

áhuga hafa á íslenzkum efnum, ef hún næði nú að komast í hend-

ur slíkra manna. Á höfundurinn miklar þakkir fyrir þetta röksam-

lega og vel samda verk, ofan á öll sín önnur stórvirki. Allur ytri

frágangur er einhver hinn vandaðasti og smekklegasti, sem hér sést.

G. F.

Stefan Zweig: María Antoinetta. Þýtt hefir Magnús Magnússon.

Rvik. Útgef.  fsafoldarprentsmiðja h.f.  326 bls.

Stefan Zweig: Undir örlagastjörnum. Pjórar SÖgulegar sma-

myndir. Magnús Ásgeirsson íslenzkaði. Menningar- og fræðslusam-

band alþýðu. Rvík 1939. 88 bls.

Stefan Zweig er víðkunnur fyrir skáldrit sín og æfisögur. Hann

er skarpskyggn á sálarlíf manna. Lýsingar hans á umhverfi og

aldarfari eru litskrúðugar og atburðirnir fá í meðferð hans líf og

stígandi. Um leið og hann lýsir Maríu Antoinettu svo að hún verður

lifandi á ný fyrir augum lesandans, kynnumst vér hirðlifinu í Ver-

sölum á þeim upplausnartímum, sem urðu aðdragandi stjórnarbylt-