Skírnir

						Skírnir                                    Ritfregnir                                           201

ingarinnar, og mörgum af aðalmönnum þess hryllilega leiks. Dóm-

ur Zweigs um drottninguna kemur þegar fram í þessum orðum inn-

gangsins: „Hún var eins og fólk er flest, mjög alvanaleg kona, ekki

sérstaklega skynsöm og ekki tiltakanlega heimsk, hvorki eldur né

ís. Hún hafði enga sérstaka hæfileika til þess góða og hún hafði

ekki hinn minnsta vilja til hins vonda. Hún var hversdagskonan í

gær og í dag og á morgun. Hún fýstist ekki til þess djöfullega, og

hún hafði enga löngun til þess mikilfenglega, og virtist því ekki

vera neitt efni í sorgarleik. En sagan, þessi mikli einvaldur, þarf

alls ekki á neinni hetju að halda til þess að skapa átakanlegan

harmleik. Hann getur á öllum tímum skapazt vegna misvægisins

milli mannsins og örlaga hans". Og höfundurinn sýnir nú, hvernig

þéssi „hversdagskona" að lokum þroskast í mótlætinu. „Það er fyrst

í mótlætinu, sem maður veit í raun og veru, hver maður er. Og í

meðvitundinni um hærri skyldur verður hún ný kona. S'kömmu áð-

ur en lífið slokknar, heppnast listaverkið, það, sem mun lifa, því

að á síðustu stundum æfi sinnar er María Antoinetta, þessi alvana-

lega kona, hetjan — mikil í sorg sinni, eins og örlögin, sem henni

voru ásköpuð". — Flestir munu lesa þessa bók með spenningi og

margt af henni læra. Hún hefði þó að mínum dómi verið betri, ef

höfundur hefði í sumum skýringum sinum verið fáorðari og ætlað

lesendum að  lesa meira milli línanna.

„Undir örlagastjörnum" er fjórar greinar: Veraldarminútan hjá

Waterloo. Napoleon, 18. júní 1815. — Angurljóð öldungsins.

Goethe á milli Carlsbad og Weimai-, 5. september 1823. — Fundið

Eldorado (J. A. Suter, Kaliforniu. Janúar 1848). ¦—¦ Kapphlaupið

um suðurheimskautið. Scott kapteinn á 90. breiddarstigi, 16. janú-

ar 1912. — Þetta eru fyrirtaks greinar. Lífmiklar og átakanlegar

'ýsingar, ferð og flug í stílnum, og — „örlögin blasa við augljós

eldingum leiftrandi huga". Þýðingin er ágæt.                        G. F.

Vilhjalmur   Stefansson,    Iceland.   The   first   American   Republic.

New York, 1939.

Þetta er allmikil bók, alls 315 bls., með mörgum góðum mynd-

Um og fjölbreyttum fróðleik. Er það stórum þakkarvert að fá slíkt

rit um land vort og þjóð gefið út á heimsmáli og samið af manhi

eins og dr. Vilhjálmi, sem bæði ber hlýjan hug til gamla landsins,

er hinn snjallasti rithöfundur og nýtur þeirra vinsælda og orðstírs

1 Bandaríkjunum, að hver bók, sem hann lætur frá sér fara, er les-

Ui með  athygli af fjölda manna.

Hér er hvorki unnt að gera nákvæma grein fyrir efni bókarinn-

aJ" né ræða nánar um einstök atriði hennar, sem ábótavant kynni

að vera. Mér hefir þótt langfróðlegast að lesa inngangskaflann:

lutroductory Statement on the First and Second American Repu-

Wics. Þar njóta hæfileikar og sérþekking höfundarins sín ágætlega,