204 Ritfregnir Skírnir þjóðarlýsingar, sem með tímanum verður sjálfsagt unnið úr til þess að lýsa því, að hverju landinn hendir gaman og hvernig hann bregzt við, þegar hann vill vera skemmtilegur, hnýflóttur, meinlegur eða eitraður. Eitt af þessum heftum (það fimmta í röðinni) var safn af gam- anstökum, og nokkuð af þeim hefir verið látið fljóta með í síðari heftum. En hvenær eignumst við sæmilega yfirgripsmikið úrval af íslenzkum lausavísum, í einu safni? Það er mikið og erfitt verk að viða í það, en líka til mikils að vinna. Ætli bezta aðferðin værí ekki einmitt að gefa það smám saman út í árlegum heftu.m á borð við íslenzka fyndni? S. N. Jakob Jóh. Smári: Undir sól ao1 sjá. Kvæði 1939. Jakob Jóh. Smári stækkar hóp sinna fögru kvæða með þessari bók. I henni er enn að finna hinn sama grunntón, sem jafnan hefir einkennt þennan höfund. Enn er sá sami ljóður á ráði hans, að hann samlagast ekki voru veraldlega braski. Þó að vér vildum fá hann með oss í járnsmíði eða torfristu, þá er þess ekki kostur. Hann er stundum eins og hálfgerður útlendingur á meðal vor, og ef vér ekki viljum fylgja honum í leit sinni að hinu dularfulla, fagra og fjar- ræna, förum vér á mis við list hans. Það er einhver undarlegur samhljómur saknaðar og fagnaðar í ljóðum þessa skálds, einhver andlegur óður, sem hægra er að skynja en skýra frá. Mörg þeirra eiga upptök sín í véhelgi náttúr- unnar og hverfa augum vorum inn í lönd æfintýra og óráðinna drauma. Hver runnur logar skært af drottins dýrð, ó, drag með lotning skó af fótum þér! Á veginum mikla eg stend við stein og stari út í fjarskann bjarta: Ei fullnægir neitt nema eilífðin ein innstu löngun míns hjarta. Mörg beztu kvæðin ber að þessum sama brunni, þó að fornt þeirra sé á ýmsa lund. Skáldið sér jafnvel hinn heiðna víking sigla inn í þennan bjarta fjarska: Hann stefnir inn í ljósið, sem slær ljóma á sæinn auðan: I logum siglir konungurinn Haki inn í dauðann. En sem fyrr er sonnettan uppáhaldsháttur skáldsins, og mér er nær að halda, að þetta form hafi mótað alla ljóðlist hans. Eg ætla nú að leyfa mér að taka hér upp í heild eitt af þessum fögru kvæðum: